— 458 — 



steen zoude aanzien; ook door velen gevonden zijnde, die het niet 

 kenden, als een steen weggeworpen, doch het is veel lichter van 

 substantie, kwalijk zoo zwaar als gemeen hout, binnen is het 

 zoo wit en droog als krijt, en van eene eenparige substantie, gansch 

 zonder smaak, niet taai, maar brokkelachtig in 't kauwen, 

 doch het gedroogde en oude valt redelijk hart en kwalijk om te 

 bijten, zooiat men 't snijden of raspen moet; deze geheele wortel 

 nu, ligt verborgen in de aarde, even onder 't oppervlak, somtijds een 

 weinig bloot, en anders ziet men niets daar aan, maar bij warmen 

 roo-en met zonneschijn on donderweer komt uit dezelve eene 

 Kampernoelje voort, somtijds enköl, somtijds dubbel, somtijds vele 

 bij elkander, doch waarvan er altijd maar ééne do grootste is. 



Deze bollen hebben dikwijls diepe kloven of scheuren, dewelke 

 zij krijgen, als men de uitgcgravene schielijk droogt, doch daarom zijn 

 ze niet te slechter, als maar hare substantie hardachtig en zwaar 

 is. Want de vooze en liclite werden weggeworpen. 



Ik heb in 't eerst gemeend, dat deze aardbol voortkwam uit 

 eenige verouderde Oebissen, die in de verlatene boschtuinen waren 

 overgebleven, maar bij na Ier onderzoek werd bevonden, dat ze op zoo- 

 danige plaatsen groeien, daar bij menschen geheugen geen tuinen 

 geweest zijn, zoo heb ik licht kunnen begrijpen, dat het een eigen 

 kind van de aarde is, zonder eenig zaad uit dezelve, of uit som- 

 mige boomen-vettigheid voortkomende". 



Rumphius Avist dus reeds, dat uit dezen knol zich een paddestoel 

 kon ontwikkelen, en op zijn gezag had men dan ook sinds lang 

 aangenomen dat deze „knollen" niets anders waren dan pa Idestoelen 

 in den rusttoestand, ^len noemt eene dergelijke rustende schim- 

 melplant selprofiiim. Zoo is het welbekende moederkoorn, dat op 

 de rogge voorkomt, het selerofiini) van eene zwam, die als Claviceps 

 purpiirea beschreven is. 



In den laatsten tijd zijn deze zwamknollen herhaaldelijk onder- 

 zocht, en als men in de botanie van „mode" mag spreken, dan kan 

 men gerust beweren, dat zij in de mode zijn. 



Met het oog op haar voorkomen in ïndië en het gebruik als 

 voedings- en geneesmiddel, scheen het ref. niet ondienstig, een over- 

 zicht te geven van hetgeen wij thans aangaande dit product 

 weten. 



De meest bekende zwamknol draagt den botanischen naam Pa- 



