— 490 ^ 



sclieii planter wel kans bestaat om dit gewas met voordeel te 

 planten, overal waar de omstandigheden gnnstig zijn. 



Peper is een artikel van algemeen gebrnik, dat niet licht 

 door een ander natuurproduct vervangen zal kunnen worden ; 

 de voorwaarden, waaronder de plant gemakkelijk groeit en 

 ruim vrucht draagt, zijn lang niet in alle tropische landen 

 aanwezig, zoodat blijvende of eenigszins lang aanhoudende 

 overproductie niet spoedig te vreezen is, en bovendien is de 

 cultuur zelve, zooals wij die van de Inlanders geleerd hebben, 

 zeker nog voor groote verbeteringen vatbaar. 



Voldoende redenen voor den Europeeschen planter om de 

 gelegenheid, waar die bestaat, niet te laten voorbijgaan. 



Xiemand zal dit eene iraniie aanbeveling van de pepercul- 

 tuur noemen ; zij is het niet en wordt ook niet bedoeld. 



Door de groote voordeden, die in het algemeen de cultuur 

 van producten voor de Europeesche markt in vroegere jaren 

 opleverde, is in fndie in verloop van tijd wel eenigszins de 

 neiging ontstaan om er maar op los te planten, zonder vooraf 

 goed na te gaan, of de voorwaarden tot het wol slagen vereischt, 

 inderdaad aanwezig zijn. Die zorgeloosheid kon er vroeger 

 mee door; de resultaten wezen het meestal uit. Nu het even- 

 wel gedaan is met het traditioneele „rijkwordon", nu de con- 

 currentie den landbouwer van alle kanten aangrijnst, en de 

 voor de cultuur beschikbare gronden in vele streken uitgeput 

 beginnen te raken, dient men zich wel te bezinnen en goed 

 op de hoogte te stellen alvorens de teelt van eenig gewas te 

 gaan ondernemen. 



Is dit in het algemeen waar, dan zeker niet het minst, waar 

 de lang niet eenvoudige pepercultuur aan de orde is. 



Daarom meende ik mijne denkbeelden over de handleiding 

 van den heer van Houten niet voor mij te moeten houden. 



J. II. KlEVITS. 



Tjitrap, Juli 1891. 



