— 492 — 



AvorJeii ingevoerd, en met welker vervaardiging de bevolking 

 nog een aardigen duit als l>]j verdienste op zak zou kunnen 

 steken. 



Om deze redenen bied ik hier achter eene vertaling aan van 

 het in den hoofde dezes genoemd ra])port, en voeg daaraan nog 

 het een en ander toe, dat ik ontleen aan de volgende werken : 



Handboek voor den landbouw in Xed : Indië van W. L. 

 de Sturler bladz: 215. The Useful Plants of India bij Colonel 

 Heber Drurij bladz : 302 ]<lew commercial IMants bij Thomas 

 Christij :NV (J 1882 bladz: 50. 



Ofschoon ook van de gewone eetbare pisang eene vezelstof 

 wordt bereid, o. a. in West-Indië, die geschikt is voor pa- 

 pierbereiding, zoo levert toch de Musa tcrf/J/.^, zooals de 

 naam aanduidt, de sterkste vezel. 



De sterkte van de Manilla-hennep, (als zoodanig is deze 

 pisang-vezel bekend), is vergeleken met Engelsche hennep 

 als volgt: „Een touw van Manilla hennep ter dikte van 3 1/^ 

 Eng. duim en 2 vadem lang, verdroeg een gewicht van 4669 

 pond; terwijl een even zwaar touAv van Eng. hennep bij een 

 gewicht van 3S85 pond brak. 



Eene tweede proef met touw van 1^/^ duim gaf 1490 pond 

 als grens van weerstand voor Manilla hennep en 1184 voor 

 Eng. hennep. 



Touw, in Amerika van Manilla hennep gemaakt, wordt 

 voor het grootste deel gebruikt voor scheepswant of touwwerk 

 aan boord en vindt ook voor alle andere doeleinden gebruik. 



Wanneer men op JaA'a touwslagerijen wilde oprichten, zou hier 

 voor de groote en kl eine scheepvaart en voor andere doeleinden, 

 waaronder ook vischnetten en wellicht ook zeilen voor Inl. vaar- 

 tuigen, deze vezelstof heel wat aftrek vinden. Van de touwsla- 

 gerij sprekende, teeken ik nog even aan, dat liet verwondering 

 baart, dat het eenvoudige touwslagcrswiel hier nog geene toepas- 

 sing vindt, en de Inlander zijn touw nog steeds uit de hand draait, 

 dat veel omslachtiger is. Vooral waar men over waterkracht 

 beschikt, zou eene touwslagerij niet veel handenarbeid vereischen, 

 terwijl de installatie zeer eenvoudig is. In het handboek van 



