— 493 — 



de Sturler vindt men op bladz : 219 eene eenroudige, weinig 

 kostbare machinerie afgebeeld om de pisangrezel van het cel- 

 weefsel te ontdoen, waarbij door een gewicht de drukking be- 

 hoorlijk kan worden geregeld. De beschrijving der bereiding 

 wijkt in de opgenoemde werken eenigszins af van hetgeen in 

 het rapport wordt gezegd, ook komen daarin nog eenige op- 

 merkingen voor, welke ik hieronder kortelijk wil aanstippen. 



In een werk van Dr. Jagor over de Philippijnen moet eene 

 uitvoerige beschrijving staan over de cultuur van de vezelpisang, 

 de bereiding van de vezel en hare aanwending, doch ik kon 

 tot nog toe dat werk niet in handen krijgen. 



Ik las dan het volgende in de zoo even genoemde werken: 



Th. ChiifiJ. De Aha ka wordt omgehakt, als de stam 1 è jaar 

 oud is, even voor dat de vrucht (djantoeug) uitbreekt. 



Vroeger geoogst geeft hij korter doch fijner vezels. De gê- 

 bogs blijven, vóórdat men ze bewerkt. 1 a 2 dagen in de 

 schaduw liggen. Dan worden ze met een instrument van bam- 

 boe afgeschraapt. Soms worden de vezels gewasschen, daarna 

 gedroogd, en daarop door vrouwen gesorteerd in grove en fijne. 



Van de fijne vezels wordt eene soort mousseline geweven, 

 van bijzondere fraaiheid, en dat zeer duur is zelfs te 3Ianilla. 

 Hemden, daarvan gemaakt, bleken zeer duurzaam te zijn en waren 

 koel eu aangenaam in het gebruik. In Frankrijk maakt men 

 van deze vezel prachtige stoffen, zoowel voor vrouwen-als man- 

 nenkleeding. Zij nemen gemakkelijk alle kleurstoffen aan. 

 100 a 150 stammen zijn noodig voor 1 picol. 



H. iJntriJ. Dr. Hemter beschrijft de bereiding als volgt: 

 Als de buitenste gêbog oud eu beschadigd is, wordt ze niet 

 gebruikt en uitgeschoten. 



Bewerk de andere spoedig en in de schaduw, nadat de boom 

 geveld is. 



Leg de gêbog het binnenste buiten op eene plank en schrap het 

 vleeschachtige gedeelte met een stuk hoepelijzer, (') dat in een 

 stuk hout is ingesloten, weg. (Een oude ijzeren lepel is ook goed). 



(') Koper of geelkoper is wellicht beter dan ijzer. De pisan^bast bevat 

 veel looizuur en ijzer zoa de kleur der vezels kunnen schaden. 



