— 524 — 



^Beqin der zlekle. In 1886 bemerkte ik voor het eerst enkele 

 „rloode dadapboomen in onze buurt, maar nam daarvan niet bijzon- 

 „der notitie , daar ik dacht dat het op zieli zelf staande gevallen 

 „waren. 



,,In 1887 terwijl ik in Europa was, begon de dadap op dit per- 

 „eeel meer algemeen uit te sterven, in het eerst langzaam, maar 

 „steeds sneller naarmate het geïnfecteerde gedeelte grooter werd, 

 „zoodat, toen ik na een afwezigheid van drie jaren op Java terug 

 „kwam, van de vijf honderd bouw op ons perceel met koffie be- 

 „])lant drie honderd er uitzagen als een winterlandschap in Europa, 

 „door de massa doode dadapboomen. 



„Nu een jaar geleden, zijn wij begonnen met het vellen der 

 „doode en aangetaste boomen, nadat inmiddels de ziekte zich over 

 „nog een honderd tal bouws verspreid had, maar het omhakken 

 „alleen bracht de kwaal niet tot staan, ofschoon na eenigeu tijd 

 „de ziekte zich minder snel onder de gezonde boomen verspreidde. 

 „Nu echter is zij weer in hevigheid toegenomen en verspreidt 

 „zich ook sneller. 



„Zeer spoedig zullen al de vijf honderd bouws zonder eenigo 

 „scliaduw zijn, want in de gepasseerde jaren Averd steeds de hoop 

 „gevoed, dat de ziekte van zelf zoude ophouden en geen andere 

 „middelen aangewend, dan het krachtig herplanten met dadapstek- 

 „ken, die dan ook goed groeiden tot zij boven de koffieboomen 

 „uitstaken, maar dan werden deze jonge krachtige planten aauge- 

 „tast en waren spoedig dood. 



„VerscJiiJnselcn der ziekte. 



„Behalve dat een gedeelte van den bast der jonge takken en 

 „twijgen donker gekleurd is door een soort van (vergiftig) stof- 

 „achtig afzetsel, door de inlanders „„djamoer oepas" genoemd, is er 

 „niets aan wortel of stam van den boom te bemerken, geen tor, 

 „luis, rups of ander insect is boven of onder den grond voor het 

 „oog bemerkbaar. Wanneer een boom aangetast is komen de bla- 

 „ deren spoedig vol donkerroode plekken en de nerven van het 

 „blad Avorden rood. Het ziet er uit, alsof het geschroeid is en 

 „valt in weinige dagen af. 



„Somtijds wordt een boom slechts in lichten graad aangetast, de 

 „takken worden dan gedeeltelijk bladerloos, maar vele bladeren 

 „blijven nog groen en gezond en de boom herstelt; echter alleen 

 „om te bezwijken onder een tweede of derde aanval, die zich on- 



