^ 526 — 



kan niet anders dan nutteloos zijn, daar mijne opmerkingen zeker 

 in nog meerdere mate oppervlakkig en onwetenschappelijk moeten 

 zijn dan die van den schrijyer van liet verslag, >vien althans een 

 veeljarige ondervinding in de koffiecultuur ten dienste staat. Het 

 is mijne overtuiging, dat de aard der ziekte en misschien ook de 

 middelen ter bestrijding, alleen kunnen worden aangegeven door 

 een degelijk plantkundige en wil ik er alleen op wijzen, dat het van 

 het hoogste belang is, zoowel voor den staat als voor de particu- 

 lieren en de bevolking, dat ten spoedigste een grondig onderzoek 

 daarnaar ingesteld worde. 



Uit de officieele verslagen der kontroleurs en nit dat van den 

 heer Ilill en ook uit hetgeen door mij persoonlijk is geconstateerd 

 en door mondelinge mededeelingen is vernomen, blijkt, dat de da- 

 dapziekte steeds grootere verwoestingen aanricht, zoodat met ze- 

 kerheid kan voorspeld worden, dat indien de zaak op zijn beloop 

 gelaten wordt, spoedig alle kottietuinen in het het district Gading, 

 waar de dadap alleen als schaduwboom voorkomt geheel zonder 

 schaduw zullen zijn en tengevolge daarvan ook de thans zoo veel 

 belovende tuinen waardeloos zullen zijn. 



Het blijkt namelijk overal op.de meest in het oog vallende wijze, 

 dat de koffieboom ook op die hoogte (+ 3000 voet) absolmit be- 

 hoefte aan schaduw heeft, althans in die streek. 



Zoo scherp mogelijk is reeds uit de verte de grens zichtbaar 

 tusschen de wel en de niet beschaduwde gedeelten. 



Zelfs onder vrij zware woudboomen , staat de koffie frisch en 

 krachtig en is maar weinig aangetast door de bladziekte, buiten 

 de schaduw zijn de boomen na twee jaren dood of zoo goed als 

 dood. Het eerste jaar draagt de koffieboom nog en zefs buiten- 

 gewoon veel, ofschoon er toch al spoedig veel verschrompelde 

 bessen aan voorkoinen, maar is dan ook totaal uitgeput. 



Niet alleen de doode dadap maar ook de doode en bladerlooze 

 koffieboomen geven de tuinen het aanzien van een winterlandschap. 



Vreemd mag het schijnen, dat de eigenaar tevens ontginner van 

 het perceel de Heer Hill, vader van den tegenwoordigen adminis- 

 trateur, niet dadelijk getracht heeft zijn schoone bezitting te redden, 

 door het spoedig herpl anten met andere schaduwboomen, maar hij 

 verkeerde in de meening dat, al mochten de schaduwboomen ook 

 uitsterven, de koffie het. wel op die hoogte ook zonder schaduw 

 zoude uithouden. 



