— 566 — 



en dat het gewoonlijk de stikstof houdende zouten zijn uit den 

 bodem, die in water opgelost, de plant ten goede komen. 



Deze stoffen worden dus in den regel opgenomen door de 

 wortels, terwijl de bladeren door opname van koolzuur uit de 

 lucht onder invloed van 't licht, de stikstoflooze stoffen : suiker, 

 zetmeel , vet etc. vormen. Bij de Zo)inedaiar verhoudt zich 

 de zaak anders. De bladeren en niet of slechts gedeeltelijk 

 de wortels zijn de organen, waardoor de plant hare stikstof 

 verkrijgt, en het zijn geen stoffen uit den bodem maar dierlijke 

 zelfstandigheden, ontleend aan insecten, die op hare bladeren 

 komen, die haar de stikstof aanbrengen. 



De absorptie van dierlijke stof verklaart, hoe Z)ro8^r(< groeien 

 en bloeien kan in uiterst armen grond, daar waar dikwijls 

 niets dan turfmos wordt gevonden. Stikstofhoudende stoffen 

 in den bodem zijn daar zeer spaarzaam, en de wortels zijn 

 buitengewoon weinig ontwikkeld. 



Dit zijn in hoofdzaak de conclusies , waartoe Darwin ten 

 gevolge van zijn onderzoek gekomen is. Laten wij thans nog 

 eenige zijner proeven nader bespreken. 



Veronderstellen wij, dat de binnenste tentakels met een 

 borstelhaar eenige malen achtereen worden aangeraakt, dan 

 zien wij langzaam, soms eerst na verloop van een uur, eene 

 duidelijke beweging optreden in de tentakels aan de peripherie, 

 terwijl hot 5 uren duurt, alvorens alle tentakels zich naar 

 binnen hebben gebogen. Den volgenden dag reeds ontspan- 

 nen zich de bladeren. 



Vergelijken wij hiermede den gang van zaken , wanneer er 

 eene doode vlieg op de schijftentakels wordt gelegd. De bewe- 

 ging der tentakels treedt dan bijna onmiddellijk op, en na een 

 paar uur is het gansche lichaam van de vlieg omgeven door 

 de klieren, en niet minder dan 5 of meer dagen blijven deze over 

 het voorwerp heen gebogen alvorens in hunnen normalen stand 

 terugtekeeren. Organische stikstofvrije stoffen als papier, mos, 

 kurk, katoen of voorwerpen van anorganischen aard als goud- 

 blad, koolsintels, steen, zand etc. kunnen daarentegen wel alle 

 eene buiging der tentakels te voorschijn roepen, doch deze treedt 



