— 568 — 



't partikeltje op de kliercellen geworpen schaduw niet de 

 oorzaak van de buiging kon zijn, daar proeven in 't duister 

 genomen bewezen, dat de tentakels niet gevoelig zijn voor 

 't licht. 



Voortzetting van 't onderzoek leerde nu, dat wanneer het 

 voorwerp oplosbare materie bevatte, de buiging bijna direct 

 intrad, (na 1 — 5 minuten), zoodra de oplosbare stof verdeeld in 

 het kliervocht de kliercellen had bereikt, en voorts dat voor- 

 werpen, die geene oplosbare materie lieten uittrekken, eerst dan 

 buiging veroorzaakten, wanneer het door de slijmlaag heen 

 in direct contact kwam met do oppervlakte der klier. De vaste 

 deeltjes moeten dus werkelijk rusten op de klier zelve. 



Ecnc heldere Sulphas chinine oplossing heeft geene werking 

 op de tentakels, maar eene oplossing van dit zout in niet aan- 

 gezuurd water, waarin zich derhalve uiterst fijne partikeltjes 

 in zwevenden toestand bevinden, die met de klier in direct 

 contact kunnen komen, leidt tot eene algeheele buiging van 

 alle tentakels. Vaste deeltjes moeten derhalve met de klier 

 zelve in aanraking komen, maar hoe klein zulk oen deeltje 

 ook zij, al is haar gewicht ook niet grooter dan 800 milliocnste 

 deel van een milligram, toch is dit voldoende, om van af de cel, 

 die hierdoor wordt geïrriteerd, eene impulsie tot beweging voort 

 te leiden van cel tot cel over den geheelen tentakelsteel, die 

 uit reeksen van 20 cellen is opgebouwd tot aan de basis, waar 

 de buiging plaats vindt. Hierbij moet nog in aanmerking ge- 

 nomen worden, dat het stukje haar wordt gedragen door den 

 dikken en kleverigen vloeistofdroppel. De drukking door het 

 genoemde partikeltje in werkelijkheid uitgeoefend, wanneer 

 één der uiteinden in aanraking komt met de oppervlakte der 

 klier, moet dus wel onbegrijpelijk klein zijn. 



Wanneer een randtentakel meer dan twee malen achtereen 

 met eenig hard voorwerp wordt aangeraakt, buigt zij zich naar 

 binnen. Eene enkele aanraking heeft geene uitwerking. Dit 

 feit is zeker zeer merkwaardig. Hierdoor toch wordt de plant 

 bewaard voor menige nuttelooze beweging, daar bij wind de 

 klieren noodwendig moeten worden geschuurd door de bladeren 



