— 581 — 



au poiiit (Ie vue iriiygioiie : la justice sera «Vautant plus forte 

 pour frapper les iufractious, que la science aura fait de? liistinetious 

 raieux niotiTees eutrc ces substauces qu'ou a toujoiu's elassées con- 

 veuriouellemeur pour a'usi dire : d"un oóté les oolorauts naturels 

 béuius. de l'autre les colorauts artiticiels malius." 



Men kan aan het publiek dus voorloopig geen andereu raad 

 geven, dan deze. om de al te fraai gekleurde etenswaren en dran- 

 ken te wantrouwen, en zieli in geval van twijfel te onthouden, 

 Tooral in Indië, waar raen ons uit Europa zoo vaak inférieure en 

 daar onverkoopbare waren zendt. 



Het zoude ook een dankbaar werk zijn, de anilinekleiu'stoffeu 

 te onderzoekeu. die in groote hoeveelheden door de Inlanders ge- 

 bruikt worden voor het verven hunner lekkernijen. 



Op lederen passar kan men groene, paarse en gele kwee's zien {*) 

 van nog al A'erdacht uiterlijk. Waarom zijn de luidjes niet bij de 

 kasoemha en andere plantaardige kleiu'stoffen gebleven, zooalsbijv. 

 de onschuldige Jxenthaioj si pufoe? 



Een bijzonder belang heeft de kleur ijfoen ; de kleur van de 

 groenten, of zij al dan niet ^ttif hlik" zijn. Toch maakt dit in 

 de praktijk een groot verschil. De groene stof, waarmede de na- 

 tuur de planten gekleurd heeft, is volmaakt onschadelijk. Jammer 

 slechts, dat deze kleurstof, het bladgroen of chlorophyl, zeer on- 

 bestendig is. Zij wordt bij het bewaren, en vooral ouder den in- 

 vloed van plantenzureu, spoedig waukleurig en verbleekt. 



Dit weet men in de praktijk sinds lang, en om uu toch gecon- 

 serveerde groenten van fraai groen uiterlijk te krijgeu moet men 

 de natuur te hulp komen. Daartoe zijn voornamelijk twee mauie- 



(') ïe Buiteuzorg is het vooral de vau ketau vervaardigde kwee ran- 

 ginang, die rood, gix)en en geel geverfd wordt. 



De heer A. G. Vordermau noemt in zijne catalogus vau voedings- 

 middelen liicee poetoe. gebak in platte scliijfjes. vervaardigd uit rijst meel 

 en uit suiker, dat door fuchsine rood of door ultramarijn blauw gekleurd 

 is. Deze kleu!"stofFen heeten bij de Inlandei*s sepoehan. Dit woord be- 

 duidt ooi"spronkelijk verharden, stalen van ijzer, het aviveeren van kleu- 

 ren. Waarschijnlijk heeft men de fuchsine hier eei-st gebruikt om 

 plautenkleuren uatehelpeu. en is de naam sepoehan toen allengs op alle 

 kunstmatige kleui"stoffeu overgegaan. Ik hooiile de aniline hier ook wel 

 :<elahi noemen. 



Ref. 



