— 602 — 



elke methode om wolken uit elkaar te scheuren er toe zal leiden 

 om het onderlinu- ovenwicht van de zwerende vochtdeeltjes, 

 te vernieriiien zoodat regen moet volgen. Het l)ehoeft wel geen 

 betoog, dat de uitdrukkingen ^scheuren der wolken" en „even- 

 wicht der bolletjes"' elke definitie tarten, en dat ook zelfs 

 indien deze kon gegeven worden, hieruit nog geenszins de 

 noodzakelijkheid van regenvorming volgt, een begrip dat eerst 

 zou moeten vastgesteld worden door de juiste beantwoording 

 der vraag, hoe regen ontstaat. 



Op dezelfde wijze en met evenveel recht wordt ook be- 

 weerd dat „immers iedereen weet dat regen altijd volgt op 

 een donderslag, veroorzaakt door een bliksemstraal, die door 

 een met vocht beladen dampkring slaat, en dat dus ook 

 kunstmatige donder hetzelfde effect moet veroorzaken". Dij 

 al dergelijke proeven tot verklaring worden oorzaak en ge- 

 volg op de 7neest vermakelijke wijze in volgorde verwisseld, 

 en nog vaker feiten ntet elkaar in verband gebracht, die niets 

 meer met elkander gejuecn hebben dnn de Chineesche muziek 

 met eene zoneclij)s. 



Intusschen zou, niettegenstaande dit alles, de meeniug, dat 

 kanongebulder in staat is regen te verwekken, nog niet zoo 

 algemeen veld gewonnen heblttMi, indien niet andere oorzaken 

 hiertoe bijgedragen hadden. Zoo b. v. heeft AJexander roti 

 Hntiihohli ojtgemerkt, dat viilkanisclie uitbarstingen in Zuid- 

 Amerika somtijds geduivelde liet droge seizoen door een regen- 

 achtigen dag gevolgd waren: in I s;i!) verkondigde ook de 

 gunstig bekende meteoroloog Ksjnj als zijne meening (en deze 

 was op goede, })liysische gronden gebaseerd), dat groote 

 branden als oorzaak van regen kunnen optreden : hierbij toch 

 wordt verwarmde lucht tot o]»stijgen gedwongen, en E^ipji 

 liad volkomen gelijk en was zelfs eenigszins zijn tijd vooruit, 

 toen hij stijging van luchtlagen als oorzaak van regen be- 

 schouwde , niet echter toen hij aanbeval om , tot staving 

 zjjner theorie, proeven te nemen. Tegen zijne gronden zijn 

 n.1. dezelfde bezwaren aan te voeren, die tegen elke dergelijke 

 statistiek zijn in te brengen: in de eerste plaats moet bij 



