(^ 



— 3 



Als men in de roisvorhalon uit die strreken de opg'ewonden 

 lofspraak dor negers ten opzichte van kola leest, dan krijgt 

 men aanvankelijk den indruk, dat in dit product toch eene 

 zeer bijzondere kraclit moet huizen. Yaar gaat men dan de 

 vooral niet minder enthousiaste aanbevelingen na, die thee, 

 koffie, maté en guarana uit hun vaderland hebben medege- 

 bracht, dan treft ons nog meer: de zeer groote overeenkomst 

 in l)erichten van verschillende volken en uit verschillende 

 tijden afkomstig. Linnaeus noemde de cacao eene godenspijs 

 (TJieohro)Hiij^ en elk volk zal dien naam ook gaarne op zijn 

 eigen genotmiddel uit de coffeïne-groep toepassen. Van elk der 

 bovengenoemde planten wordt de getuigenis gegeven, dat zij de 

 vermoeiden sterken, honger en dorst doen vergeten, en dat hun 

 genot een onbeschrijfelijk gevoel van behagelijkheid teweeg- 

 brengt. Dit is dan ook zoo ongeveer de aanbeveling, die de 

 kola naar Europa heeft medegebracht. Zal die aanbeveling 

 voldoende zijn, om den Europeaan tot het gebruik van kola te 

 bekeeren ? 



Van koffie, thee en chocolade heeft zich allengs het grootste 

 deel der beschaafde wereld meester gemaakt; men heeft den 

 tijd gehad, de bijzondere deugden van elk dezer genotmiddelen 

 te leeren kennen en kan nu veelal naar den smaak hunne 

 waarde taxeeren. Het schijnt daarbij, dat de beteekenis van 

 het werkzaam beginsel van tliee en koffie, de coffeïue, voor 

 ons eenigermate op den achtergrond is getreden. Indien men 

 ging beweren, dat beide dranken geheel dezelfde werking 

 uitoefenen, omdat hun hoofdbestanddeel hetzelfde is, dan zou 

 zeker iedere thee- en koffie-drinker die stelling op grond 

 zijner eigen ervaring gaan bestrijden. Men heeft zelfs naar 

 eene tegenstelling tusschen beide dranken gezocht. Koffie, 

 zoo zegt men, wekt de verbeelding; thee scherpt het denk- 

 vermogen. Koffie is een drank voor dichters : zij heeft de 

 gloeiende phantasie der Arabieren gewekt. Thee is een drank 

 voor geleerden en diplomaten : zij staat met het verstandig 

 overleg der Chineezen in verband. Geheel ongegrond is deze 



II. 42 



