— 667 — 



terwijl aan den anderen kant, eveneens in de laatste jaren, de 

 phvsiselie eigenschappen van bet boseh aan een grondig onder- 

 zoek onderworpen zijn. 



Men behoeft geen meteoroloog te zijn om in te zien, dat 

 er twee verschillende soorten van regenval kunnen onder- 

 scheiden worden, dat het b. v. over geheel Java en ook op 

 zee daar buiten gedurende den T^Testmoesson regent, maar 

 dat ook gedurende de maanden, waarin overal die moesson 

 heerscht, op verschillende plaatsen die regenval volstrekt niet 

 gelijk is. 



Terwijl er dus eene a'gemeene oorzaak voor het optreden 

 van den Westmoesson moet bestaan, zijn er locale oorzaken, 

 die ten gevolge hebben, dat de verdeeling ongelijkmatig is. 



De verklaring, die de wetenschap van beide verschijnselen 

 geeft, is niet moeilijk te begrijpen : regenvormingen, dus ook 

 regenval, ontstaat slechts op ééne wijze ; niet zooals men vroe- 

 ger dacht door vermenging van een kouden, drogen met een 

 warmen, met waterdamp verzadigden luchtstroom, maar 

 alleen wanneer lucht, die altijd een zeker percentage aan 

 waterdamp bevat, stijgt, zich daarbij uitzet en tengevolge van 

 die uitzetting afkoelt en nu niet meer in staat is om den 

 meegevoerden waterdamp als zoodanig in zich op te nemen, 

 maar dezen in den vorm van regendruppels moet uitscheiden. 

 Indien nu lucht van uit hoogere breedten over de zeeopper- 

 vlakte strijkend zich naar den evenaar beweegt, zal zij 

 warmer en tevens voortdurend vochtiger worden, beide oor- 

 zaken, die haar lichter maken, doen stijgen en tot regenval 

 in de equatoriale streken aanleiding geven, terwijl zij boven- 

 dien deel moet nemen aan de algemeene stijging, die de lucht 

 in die streken, als een gevolg van de zonnestraling, ondergaat. 



Zulk eene regenvorming heeft dus even goed plaats boven 

 de zee als boven eilanden en staat in niet het minste 

 verband met de al of niet ontwouding van berghellingen en 

 zelfs niet met den min of meer bergachtigen toestand van het 

 land. Op het land zelf echter strijkt de zeewind, of ook elke 

 andere, over het vlakke kustland zonder daar tot opstijging 



