— 678 — 



„diepe, met water gevulde vaten op den grond, en draagt 

 „zorg, dat ze door niet-geleidende zelfstandigheden zijn om- 

 „ringd, door er b. v. stroo of gedroogde bladeren onder te 

 „leggen. 



„Door de nachtelijke uitstraling nu worden deze vaten ge- 

 „noeg afgekoeld, om het water te doen bevriezen, zelfs wan- 

 „neer de temperatuur der lucht 10 graden boven nul be- 

 draagt." 



Alleen door het bedekken der planten met stroo, zooals 

 ik op eene enkele onderneming zag , kan men de nadeelige 

 gevolgen der nachtvorst voorkomen; hierdoor blijft de tem- 

 peratuur der planten ver boven het vriespunt. 



In streken (Zuid-Duitschland), waar de druif gekweekt wordt, 

 is men om jonge planten tegen vorst te beschermen, zelfs 

 overgegaan tot het maken van kunstmatige wolken, door groote 

 hoeveelheden vochtig stroo te verbranden ; de rook hierdoor 

 ontstaan, zendt eveneens voldoende warmtestralen uit, om de 

 verkoeling door nachtelijke uitstraling veroorzaakt, te be- 

 letten. 



En dat men vorst in bergachtige streken altijd het best 

 waarneemt in ravijnen of op vlakke stukken tusschen twee 

 heuvels in, vindt hierin hare oorzaak, dat de koude lucht als 

 soortelijk zwaarder zich daar juist verzamelt. Men merkt dit 

 verschijnsel dagelijks op, als men in een diep ravijn afdaalt; 

 men voelt het dan langzamerhand kouder worden. In het 

 Engadin-dal in Tirol liobben de bewoners dan ook hunne 

 woningen hoog tegen de berghellingen, en niet op den bodem 

 van het dal gebouwd. 



Wat kan nu de oorzaak zijn, dat de vorst in een enkel 

 oogenblik zulk eene enorme schade kan te weeg brengen in 

 een kinaplantsoen? 



Saprijke plantendeelen, tot eenige graden onder nul afgekoeld, 

 bevriezen ; een gedeelte der sappen in de intercellulaire ruimten 

 gaat tot ijs over. ISTu hebben onderzoekingen geleerd, dat 

 planten niet sterven op het oogenblik, dat haar sappen tot ijs 

 overgaan, maar eerst dan, wanneer dit ijs weer ontdooit. 



