— 704 — 



ten opzichte van hetgeen de toekomst vermoedelijk geven zal 

 met betrekking tot de laatste. 



Eenigszins veiliger zal men gaan bij vergelijking onzer 

 bezittingen met een paar van de andere landen, die de Mid- 

 dellandsche zee omboorden, namelijk met het Iberische schier- 

 eiland maar vooral met Italië en misschien ook Griekenland. 

 Wel is ook hier de overeenkomst niet volkomen, en bestaat 

 er in het bijzonder een groot verschil in klimaat, maar ten 

 minste is er zeer veel overeenkomst in de landvormen, voor- 

 zoover deze de mate van snelheid en kracht bepalen van het 

 afstroomende regenwater, hetwelk in tropische en sub-tropische 

 landen eene zoo voorname oorzaak is van de vernieling der 

 bouwkruin en het onvruchtbaar worden van den bodem. 



5. Opmerkelijk, hoewel volstrekt niet bevreemdend is het, 

 dat de oudste geschiedenissen der pas genoemde landen ons 

 weinig of niets leeren omtrent de levenswijze hunner oorspron- 

 kelijke bewoners; hoogstens vindt men hier en daar een naam 

 vermeld (zooals voor Griekenland de Pelasgen), die aantoont, 

 dat er werkelijk volksstammen aanwezig waren. Eene vrij 

 juiste voorstelling zal men zich waarschijnlijk van die landen 

 maken, door ze zich te denken overdekt met bosschen, wier nien- 

 schelijke bewoners leefden van het plantaardig en dierlijk voedsel, 

 dat die bosschen benevens de rivieren en de zee hun ople- 

 verden. Jacht en visscherij vormden het hoofdbedrij f ; ie'dere 

 stam had zijn eigen jachtterrein en gedoogde geene wilddie- 

 verij van zijn buurman. Landbouw bestond niet of werd op 

 beperkte schaal met hoogst primitieve gereedschappen uitge- 

 oefend. Beperktheid van voedingsmiddelen en de daaruit 

 voortvloeiende aanhoudende strijd om het bestaan hielden het 

 bevolkingscijfer laag. 



Langzamerhand veranderden echter de toestanden. 



Volkplantingen uit meer beschaafde streken met eene .zee- 

 varende en landbouwende bevolking vestigden zich aan de 

 kusten, knoopten betrelvkingen aan met de wilde volksstammen 



