— 711 — 



Jiiarroor is hier geene plaats. Hier vindt men groen en 

 nogmaals groen ; groen is de bodem ; onder een groen loofdak 

 wonen menscli en dier; met groene tressen overhangen zijn 

 de naakte rotsen, waartegen het zeewater schuimend omhoog 

 spat; slechts hier en daar vertoont zich, om de eentonigheid 

 van al dar groen een weinig te breken, een smalle witte streep 

 overal, waar het gebergte niet steil in zee afdaalt, maar het 

 breede zandige strand eener alliiyiale vlakte den overgang 

 tusschen land en water vormt. 



Eentonig is zeker de aanblik van al dit groen, dat is niet 

 te ontkennen; en ongetrwijteld hebben de beminnaars van na- 

 tuurschoon gelijk met hunne bewering, dat een meer door de 

 kunst gestoffeerd landschap op den duur beter in staat is om 

 het oog aangenaam bezig te houden. 



Maar wie zou onder cijfers durven brengen, hoe groot de 

 schat is, die onder dit eentonig groene kleed verborgen ligt? 



12. Evenwel is die schat niet onaangetast gebleven, maar 

 gaat ook in onze bezittingen het werk der verspilling onge- 

 stoord zijn gang. 



Merkt men hiervan nog weinig, zoolang het groene land 

 van Sumatra in het gezicht is, zooveel te duidelijker wordt het 

 voor den opmerkzamen beschouwer, wanneer hij Java's bergen 

 in het oog krijgt. Inderdaad vormt reeds het gebied van Bantën 

 in dit opzicht een merkbaar contrast met den overwal van 

 Sumatra, en verraadt de grauwe kleur van den bodem, die op 

 vele plaatsen door het groen heen komt kijken, dat het ver- 

 nielingswerk reeds sedert geruimen tijd zijne rol speelt. 



Dit is echter slechts een eerste indruk, maar heeft men 

 wat meer van Java gezien en leeren opmerken, hoe vooral 

 Midden- en Oost-Java nog in veel grooter mate dan de Soen- 

 da-landen hun deel hebben gehad van de algemeene ontwou- 

 ding, dan kan het wel niet anders, of met het treurige voor- 

 beeld van zoovele andere landen voor oogen komt men tot 

 de vraag, die aan het hoofd van dit opstel geplaatst is. 



n. 47 



