- 712 — 



Waar gaan we heen? 



Zullen de j^ederlanders zich in de verre toekomst kunnen 

 verheffen op den treurigen roem, van Insulinde's smaragden 

 gordel niets anders te hebben kunnen maken, dan een aantal 

 kale hoopen steen? 



Zijn er geene middelen te bedenken om te zorgen, dat er 

 een einde komt aan de matelooze verkwisting van den bouw- 

 grond, waardoor voortdurend zulk een schat van organische 

 stoffen ongebruikt wegspoelt naar zee? 



Hoe moet de landbouw in deze streken gedreven worden, 

 om den grond blijvend geschikt te doen zijn tot woonplaats 

 van eene welvarende bevolking? 



Op welke wijze kan het gouvernement medewerken om dit 

 doel te bereiken? 



13. Het spreekt van zelf, dat hij, die zich aan de behan- 

 deling van dergelijke vragen waagt, veel gevaar loopt om te 

 verzeilen op sommige klippen, die er op zijn weg liggen. 

 Daarbij toch is veel kans op beschouwingen, die geen steek 

 houden, door verkeerd inzicht in de zaak, of op onvolledigheid 

 door het over het hoofd zien van onmisbare factoren. 



Dit is echter geene voldoende reden om het onderwerp te 

 laten rusten; verkeerdheden en onvolledigheden kunnen door 

 anderen verbeterd en aangevuld worden. 



Daarom zal ik, met zulk eene kwade kans voor oogen, het 

 maar wagen, mijne inzichten omtrent deze belangrijke aange- 

 legenheid aan het oordeel der lezers van dit tijdschrift te 

 onderwerpen, waartoe in eene volgende aftevering een begin 

 gemaakt zal worden met een vluchtigen terugblik op Java's 

 geschiedenis, voorzoover die tot den landbouw in eenige be- 



trekking staat. 



J. H. KlEVITS. 



