9 



wel van dat jaar was het niet mogelijk zulks te doen en 

 werd eei'st van Xov. '91 tot Febr. '92 voor de tweede maal 

 geplant. Daar nog nergens met zekerheid waargenomen is, 

 dat importriet uit serehvrije streken, in besmette omgeving 

 geplant, reeds dadelijk sereh geeft, daarentegen de eerste ge- 

 neratie dikwijls hevig aangetast wordt, vond ik het onnoodig 

 mij van den stand van het importriet to gaan vergewissen, 

 doch achtte daarentegen een bezoek aan de tuinen geplante 

 met eerste-generatiestekken zeer gewenscht. 



Reeds den 25*'*"* October kwam ik te Toboali aan, na te Batavia 

 aan het departement van Binnenlandsch Bestuur, te Buiten- 

 zorg met den Heer ïreub en te Muntok met den resident 

 de zaak in kwestie besproken te hebben. 



Bij mijn eerste bezoek aan de aanplauting, direct na mijne 

 aankomst, viel mij den stand van het riet niet mee, en bleek 

 de keuze van eene geïsoleerde plek als Banka volkomen ge- 

 rechtvaardigd, daar werkelijk eene rietziekte opgetreden was, 

 en wel in hevige mate, die ik mij niet herinnerde ooit op 

 Java gezien te hebben. De rietbladereu namelijk waren bedekt 

 met honderden ovale, bruinzwarte vlekjes van ongeveer 2 mM. 

 breed en dubbel zoolang en meestal uit twee of drie con- 

 centrische gedeelten bestaande, die in kleur eenigszins van 

 elkaar afweken. Op deze plekken zag men door de huid- 

 mondjes bosjes bruinzwart gekleurde schimmeldraden naar buiten 

 komen ; hier en daar werden lange, door tusschenschotten in 

 drie of meer cellen verdeelde sporen afgesnoerd. Soms trad 

 de ziekte zoo hevig op, dat de bladeren er ten slotte door 

 afstierven, en do planten er klaarblijkelijk onder leden. 



Aanvankelijk meende ik dan ook tot totale vernietiging 

 van de aanplanting te moeten adviseeren, maar bij nader on- 

 derzoek, toen de indruk, dien het gelieel op mij maakte, ver- 

 zwakt was, en de details beter tot hun recht kwamen, veran- 

 derde ik van opinie. Het bleek namelijk reeds spoedig, dat 

 hoewel 80—90"/^ van het riet door de ziekte aangetast was, 

 een klein gedeelte er van bevrijd bleef; toon eenmaal mijne 

 attentie op dit verschijnsel was gevestigd, vonden wij spoedig. 



