— 4 — 



toegankelijk was. Hoewel in hoofdzaak ééne variëteit op elk vak 

 groeide, waren er toch altijd vreemde soorten doorheen gemengd; 

 op een paar vakken waren er tot zeven verschillende. Gedeel- 

 telijk was de vermenging der soorten toe te schrijven aan 

 onvoldoend toezicht bij het inboeten, maar de voornaamste 

 oorzaak was, dat alle rietsoorten uit Shahjahanpore, reeds daar 

 ter plaatse door elkaar groeiden en voor de verzending niet uitge- 

 zocht hadden kunnen worden. Ik had indertijd in het kort 

 eenige kenmerken opgeschreven aan de verschillende soorten 

 eigen, maar had er niet op gerekend, dat onder het totaal andere 

 klimaat van Banka deze kenmerken in verschillende richtingen 

 zouden kunnen varieeren, zóó zelfs, dat ik eene verscheidenheid, 

 waarbij vergissing in het geheel niet mogelijk was, niet meer 

 herkende. Herhaalde onderzoekingen evenwel in verband met 

 aanteekeningen van vroeger deden ons achttien variëteiten 

 onderscheiden, waarvan wij de kenmerken uitvoerig beschreven 

 om ze later weer te herkennen. 



Ofschoon elk rietplanter weet, dat bijna alle kenmerken van 

 het suikerriet van tijd tot tijd varieeren, en dat uit ééne stek 

 stokken van zeer verschillende habitus kunnen te voorschijn 

 komen, en ik er dan ook niet voor wil instaan, dat de opge- 

 geven kenmerken in alle gevallen voldoende zijn, geloof ik toch 

 dat men er verreweg de meeste keeren in slagen zal met zeker- 

 heid uit te maken, welke der hier bedoelde verscheidenheden 

 men voor zich heeft. (Zie bijvoegde tabel). 



Zooals men ziet, loopen de kenmerken verbazend uiteen ; dit 

 zoude nog meer het geval geweest zijn, indien de beschrijving 

 der bloem hier had bijgevoegd kunnen worden. Het verschil 

 in uiterlijk wordt het duidelijkst gemaakt door de kolommen' 

 18, 19 en 20. Van af de tiende variëteit worden de bladeren 

 smaller en de leden dunner, en ondergaat de verhouding van 

 lengte en breedte der bladeren eene aanmerkelijke wijziging; 

 hierdoor verandert liet uiterlijk der planten geheel en al en doet 

 dikwijls meer aan glagah denken dan aan suikerriet. Juist deze 

 vormen evenwel zijn allen door de bladziekte aangetast. Enkele 

 der nieuwe verscheidenheden munten uit door eene sterke 



