— 89 — 



dezelfde (ernperatuiir eii vochfiglund cUinlreffen, die op hare 

 ;;-i"oei plaats hcei'sclieii. Zoo iiebbeii I». v. vele planten liehoefte 

 aan eeiie rustperiode, die zij in de i;,'eiuatig'de luelitstreek in den 

 winter en in de lieete luelitstreek in het droge jaarg'etijde vinden ; 

 hoe moeten wij in West-Java, waar de droge en de natte moes- 

 sons niet zoo streng van elkaar geseheiden zijn, handelen? 



In Europa rekent men in 't algemeen eene temperatuur 

 tusschen 65 en 75^ Fahr. de gunstigste voor de iYé;^>^>'<^Ae6'; geeft 

 dien warmte-graad eens in de meeste streken van Indië ; zulks is 

 sleeiits mogelijk in het gebergte, waar dan ook de meeste soorten 

 in het wild voorkomen. Zoolang de Indische kweeker geen 

 middelen heeft om genoemde bezwaren te boven te komen, blijft 

 het onmogelijk dergelijke planten te kweeken. Wij moeten 

 erkennen, dat niettegenstaande de tuinbouw op Java in de laatste 

 jaren werkelijk vooruitgegaan is, wij nog niet gelukkig, geweest 

 zijn in de keuze der middelen om genoemde bezwaren te over- 

 winnen. 



Het is ook geen gemakkelijke zaak; toen ik jaren geleden 

 mijne eerste proeve van de in Nederland opgedane ervaringen 

 in Indië in praktijk wilde bi'engen, sloeg ik de plank nog al eens 

 mis. Zoo meende ik sommige planten, die het wat warm 

 hadden, te helpen door ze in de schaduw te plaatsen in de 

 verwachting, dat ze daar beter zouden groeien. Eene dergelijke 

 proet nam ik o. a. met rozen, voorbijziende dat licht voor den 

 groei der planten een even groote factor is als warmte; de 

 uitslag was dan ook bedroevend. 



Zooals ik boven zeide, wordt eene temperatuur van tussclien 

 de 65 en 75° Fahr. voor de Nepenthes voldoende geacht ; velen 

 beweren, dat de temperatuur gerust wat liooger genomen kan 

 worden. ïe oordeelen naar de planten in de Victoria-kas te 

 Leiden, die er krachtig en gezond uitzagen en ook goed groeiden, 

 en waar het toch gewoonlijk veel warmer is, schijnt deze 

 Ite wering juist te zijn. Er staat echter tegenover, dat onze 

 •lavaansche Nepent]i€s\ die in de vochtige bergwouden nier 

 ver beneden de 500U voet voorkomen (op die hoogte zag ik ze 

 meermalen op de helling van den Gedeh bij Tjibeureum), en daar 



