— 152 — 



Het blijkt dus, dat de mycorhiza aau de samenstelling van den 

 bodem volstrekt geen bijzondere eisclien stelt. Hierop bestaat 

 echter slechts ééne uitzondering, en die is, dat in den bodem 

 afgestorvene plantendeelen moeten voorkomen die bezig zijn in 

 ontleding over te gaan, m.a.w. dus: hef roofkoim-n der wi/co- 

 rhiza''s /.s ten allen tijde eti omley alle omstandig hedeti afhan- 

 kelijk i'nn de aanwezigheid can hmnus in den bodem. 



Dat deze afhankelijkheid werkelijk bestaat, kon Prof. Frank 

 op verschillende wijze aantoonen, zoowel door waarnemingen 

 in de natuur als door opzettelijk daartoe ingerichte proeven. 



[n de eerste plaats pleit voor dezen noodzakelijken samen- 

 hang tuaschen mycorhiza en humus reeds dadelijk de omstan- 

 digheid dat de eerste vooral in bosschen voorkomen, waar 

 eene humuslaag natuurlijk nooit ontbreekt. Maar niet alleen 

 wordt het voorkomen der mycorhiza's door de aanwezigheid 

 van humus bepaald, ook de plaats waar eene plant mycorhiza's 

 vormt hangt met de plaats van voorkomen van den humus 

 samen. Het duidelijkst blijkt dit bijvoorbeeld bij onderzoek 

 van dennen of sparren , die in een zandgrond groeien , 

 welks bovenste laag eene meer of minder groote hoeveelheid 

 iiumus bevat. 



Tn deze oppervlakkige laag verloopen dan alle de grootste 

 wortels; zij vertakken zich daar herhaaldelijk en van uit deze 

 meer of minder dikke wortels ontspringen overal tal van sterk 

 vertakte zuigwortels, die alle in, dikwijls prachtig koraalvormig 

 vertakte, mycorhiza's veranderd zijn. Sterven deze af, dan worden 

 zij door nieuwe vervangen, die dikwijls onmiddellijk naast de 

 oude staan, want deze gaan nu ook langzamerliand in humus 

 over en dienen dan wederom als voedsel voor de jonge. Onder 

 die omstandigheden komen dus tallooze mycorhiza's in zulk eene 

 kleine ruimte bjjeen voor, dat men ze nagenoeg overal in de 

 humuslaag aantreft. 



De woi'tels van dezelfde booinsoort verhouden zich och ter geheel 

 anders, wanneer ^ deze bjjvoorbcchl op zoo goed als naakten 

 zandgrond groeien, waar een humuslaagje dus ten eenenmale 

 ontbreekt. Ondei' die omstandigheden verloopen de wortels in 



