— 158 — 



horizontale richting, op een afstand van B — 10 cM: onder de 

 oppervlakte van don bodem, en verspreiden zich rechtstreeksch 

 van de stambasis, naar de omgeving;, tot op een afstand van 

 veel meer dan 1 M., en zonder dat zjj zicli daarbij noemens- 

 waard vertakken. 



Aan de dnnnero worteltakken. die vci-der iiaii die worrols te 

 voorschijn komen, ontstaan dan ook wel weder zuigworteltjes, 

 maar deze komen op veel grooteren afstand onderling voor dan 

 in het zooven besproken geval. Van eeiu^ schimmel is op znlke 

 zuigvvortels volstrekt niets waar te nemen, ten minste niet 

 op grooten afstand ViUi don stam. Daar echter dichtbij den 

 stam steeds een weinig humus voorkomt, ontstaan uit de 

 eigen afgevallen bladeren van den boom, zoo vindt men daar 

 aan de wortels nog wel eenige typische mycorhiza's. Op 

 grooteren afstand van den stam minderen zij echter in aantal, en 

 daar ontmoet men dan overgangen van mycorhiza tot onver- 

 anderde wortels. Een zoodanig geval wordt door Fig. 6 van de 

 bijbehoorende Plaat I voorgesteld. Men ziet daar een wortel 

 van P'mm si/lvesfris (den) die aan zijn boveneinde nog een drietal 

 sterk vertakte mycorhiza's vertoont (nog half in den humus 

 verborgen)*; verder naar den top ontbreken deze echter, 

 hoewel de wortel daai' nog een oindweegs met een schimmel- 

 mantel omgeven is, zooals aan de donkerder kleur te zien is, 

 maar nog verder houdt die mantel op en komt de lichte, onver- 

 anderde worteltop voor den dag; eene aanwijzing dat in den 

 bodem daar ter plaatse geen humus meer voorkwam. 



Het duidelijkst komt wel de samenhang tusschen humus en 

 mycorhiza uit, wanneer men ziet dat deze steeds daar in groote 

 hoeveelheid voorkomen, waar men eenige doode bladeren, of 

 een stukje verrot hout, afgestorven vruchten, of iets dergelijks 

 vindt. Dit zijn dan steeds juist de plaatsen, waar de myco- 

 rhiza's in groot aantal te vinden zijn. 



Met alleen echter door directe waarnemingen aan boomen, maar 

 ook door verschillende, opzettelijk ingestelde proeven heeft Prof. 

 Frank het verband tusschen humus en mycorhiza aangetoond. 



In de eerste plaats bleek dit verband uit cultures van eenige zeer 



