— 207 — 



op een enkele bepaalde groeiplaats voorkomen en nergens ter 

 wereld anders (zoogenaamde f'//r/e7>?/.sr///' soorten), moet aan eene 

 geheele reeks van oorzaken worden toegeschreven, waarbij he.t 

 klimaat, de grondgesteldheid, de natuurlijke grenzen van het 

 terrein in aanmerking komen en waarbij een gering verspreidings- 

 vermogen sleclits een der factoren is. Tegenover de endemische 

 soorten staan de koAmopoHefeu^ planten die eene verspreiding 

 hebben over beide werelddeelcn, en een groot deel van het aardop- 

 pervlak als vaderland erkennen. Werkelijke kosmopolieten, 

 planten, die in alle deelen der aarde voorkomen, zijn er echter niet. 

 Volgens De Candolle is het grootste terrein van uitbreiding eener 

 plantensoort de halve aardoppervlakte, en van deze soorten kent 

 hij er slechts achttien. Van deze algemeen verspreide soorten, 

 voor zoover zij niet door den mensch opzettelijk zijn ingevoerd, 

 kan men met zekerheid zeggen dat hare zaden zicli door 

 bepaalde verspreidingsmiddelen onderscheiden. 



Dit is o. a. in het straks genoemde werk van Prof. Schimper 

 voor vele strandplanten van der tropische streken aangetoond, 

 waarvan hij 37 soorten noemt, die aan de tropische kusten van 

 beide werelddeelen voorkomen. Al deze planten onderscheiden 

 zicli door zeer merkwaardige inrichtingen, die de vruchten of 

 zaden in staat stellen langen tijd (maanden lang) op het zeewater 

 te drijven en daarbij het kiemvermogeu te behouden. 



Ook onafhankelijk van het voortbrengen van zaden is het 

 vermogen tot versp^-eiding aan vele planten eigen. Alle planten 

 die onderaardsche of over de aarde kruipende uitloopers voort- 

 brengen, verspreiden zich door middel van deze met meer of 

 minder snelheid, en men heeft hier alle mogelijke overgangen 

 tusschen het uiterst langzame in een kring rondom de moeder- 

 plant voortschuiven der bolgewassen, en het krachtige als 

 het ware in gesloten drommen oprukken van planten als 

 de alang-alang en van zoovele moerasplanten, die geheele 

 terreinen in korten tijd in beslag nemen. 



Ook over groote afstanden kan verspreiding door vegetatieve 

 organen plaats hebben; zoo bij vele waterplanten, waarvan 

 enkele knoppen loslaten eu zoo door strooiningen of door water- 



