— 208 — 



TOgels worden meegenomen, of bij cactussen, waar de jonge 

 stengelleden, die geheel met doornen bezet zijn, zich gemak- 

 kelijk aan de huid van voorbij trekkende dieren hechten, 

 en door deze een eindweegs worden meegesleept. Interessant 

 is ook de verspreiding van epiphytische (op boomen levende) 

 Bromeliaceeën {TiUancUia) door Prof. Schimper meegedeeld, 

 wier taaie aan uitdroging weerstand biedende spruiten door 

 vogels afgerukt en voor het bouwen van nesten worden 

 gebruikt, waar zij zich dan ongestoord verder ontwikkelen. Prof. 

 Schimper zag talrijke dergelijke levende vogelnesten in Vene- 

 zuela aan de boomen hangen; de nesten behoorden aan een 

 vogel verwant aan de op Java welbekende manjar^ die evenals 

 deze in koloniën leeft, en wiens nesten den vorm hebben van 

 langhalzige flesschen. 



Deze gevallen zijn echter uitzondering, en in den regel heeft 

 de verplaatsing der planten over eenigszins belangrijke afstan- 

 den door middel van de vruchten en zaden plaats. De werk- 

 zame factoren zijn daarbij rivieren, zeestroomingen, wind en 

 dieren, terwijl de plant zelve natuurlijk meestal eene passieve rol 

 speelt. 



Echter zijn ook de voorbeelden niet zeldzaam van inrich- 

 tingen, waardoor de rijp geworden vruchten bij het open sprin- 

 gen de zaden op eenigen afstand w^egslingereu. 



Eigenlijk heeft bijna iedere openspringende vrucht bepaalde 

 mechanismen, waardoor aan de uitstortende zaden althans eene 

 geringe beweging wordt meegedeeld. Aan het zaad zelf zijn 

 dan haren, vleugels, luchtblazen en andere inrichtingen, die tot 

 de verdere verspreiding medewerken, indien niet reeds de 

 buitengewone kleinheid en lichtheid van het zaad zelf het door 

 den minsten luchtstroom doet opdwarrelen. 



Zoo heeft het zaad van Aeschijnanthus-soorten {andjong siri) 

 een gewicht van 0.00002 gram, dat van Rhododendron verti- 

 cillafum weegt 0.000028 gram, terwijl vele Orch/deeën-zfiden nog 

 100 maal lichter zijn (zaad van Dendrohium 0.00000505 gram). 



Voor de verspreiding door middel van don wind vindt 

 men vleugelvormige aanhangsels onder de Javaansche boomen 



