— 209 — 



o. a. bij di&n pongporronci {Oroxyhmi indicum) een boom, waarvan 

 de meterlange poulvrucliton noo^ al in liet oog vallen. De platte 

 zaden zijn met een breed, zijdeachtig vlies omgeven, dat de 

 valsnelheid aanzienlijk vermindert. 



Volgens de waarnemingon van Herman Dingler is deze per 

 secunde 0.34 Meter, terwijl zij zonder de vleugel vormige 

 aanhangsels 0.86 zoude zijn. 



Dergelijke, nog fraaier zaden heeft de aroy-kitjoenghoeng 

 {Zanonia ynacrocarpa) eene klimplant waarvan de groote pom- 

 poenachtige vruchten, als zij rijp zijn, zich met eene langzamerhand 

 grooter wordende spleet openen en zoo de dicht opeengepakte 

 zaden slechts geleidelijk bij zware windvlagen laten uitvallen. 



Bij vruchten, die niet openspringen vindt men nooit derge- 

 lijke aanhangsels aan het zaad, waar zij dan ook volkomen 

 nutteloos zouden zijn; dikwijls zijn dan de vruchten zelf met 

 vleugelvormige aanhangsels voorzien, die denzelfden dienst doen. 

 Bekend door hare vleugelvormige aanhangsels zijn o. a. de vruch- 

 ten van Dipterocarpus-soorten. Een der hoogste boomen van 

 's Lands Plantentuin te Buitenzorg, Dipterocarpus frinervis^ nabij 

 den kleinen vijver, heeft bijv. aan zijn bolvormige noten aan de 

 eene zijde twee eenigszins schroefvormig gebogen vleugels, die 

 aan de vrucht bij het neervallen eene draaiende beweging geven 

 en zoo de valsnellieid verminderen. Toch is deze nog vrij aanzien- 

 lijk — meer dan 3 Meter in de secunde — zoodat slechts bij 

 zware stormen eenige verandering van richting bij den val zal 

 plaats hebben. 



In het algemeen werken deze aanhangsels der zaden en 

 vruchten slechts als valschermen en bewerken dan ook slechts 

 eene geleidelijke verspreiding, terwijl zij voor het verplaatsen 

 over zeer groote afstanden in eens, werkeloos zijn. 



Het verst worden de vruchten der kustplanten door de zeestroo- 

 mingen meegevoerd ; zoo brengt de golfstroom dikwijls zaden 

 van West-Indische planten in nog kiembaren toestand aan 

 de Skandinavische kusten, waarvan door Linnaeus en anderen 

 voorbeelden worden vermeld. 



Maar ook de dieren werken aanzienlijk tot de verspreiding 



IV. 14 



