— 210 — 



mee, en het is niet onwaarschijnlijk dat snel vliegende vogels 

 zaden over zeearmen of van bergtop tot bergtop zouden kunnen 

 vervoeren. 



Dikwijls heeft de verspreiding van zaden door dieren plaats, 

 zonder dat aan de zaden bepaalde inrichtingen daartoe aanwezig 

 zijn. Zoo worden bijv. de kleine zaden van eene menigte 

 moerasplanten en van vele akkerplanten eenvoudig daardoor 

 verspreid, dat zij met den weeken grond, waarover zij zijn uit- 

 gestort, aan de pooten van vogels en zoogdieren vastkleven. 



Het aantal zaden, dat op deze wijze kan worden getranspor- 

 teerd, is niet onaanzienlijk. Meest zijn het zaden van kleine 

 onkruiden, aan kanten van wegen, op bouwland en vooral op 

 drassige plaatsen groeiende, die met het slijk aan de ruwe 

 oppervlakte der pooten van patrijzen en van verschillende 

 trekvogels kleven, en vooral onder de laatstgenoemde vindt 

 men ware kosmopolieten, die in alle werelddeelen verspreid 

 zijn. Het slijk, dat zoo aan de pooten van verschillende vogels 

 was aangekleefd, is o.a. door Darwin en Kerner onderzocht. 

 Darwin vond in het slijk, dat hij van de pooten van patrijzen 

 had losgemaakt, op een gewicht van 6.5 medic. oneen een groot 

 aantal zaden, waarvan er niet minder dan 82 ontkiemden. Nog 

 veel grooter hoeveelheid kiembare zaden vond Kerner aan 

 pooten, snavel en veeren van moerasvogels vastgekleefd, en 

 neemt men de groote afstanden in aanmerking door deze vogels, 

 die meest trekvogels zijn, afgelegd, dan is het buiten twijfel, 

 dat 0]) deze wijze reeds een aantal plantensoorten naar ver 

 verwijderde streken worden verspreid. 



In Indië is een dergelijk onderzoek naar ik meen nog niet 

 geschied ; daarentegen vind ik bij Kerner (PHanzenleben) eene 

 mededeeling omtrent kiembare zaden, die aan de kleverige 

 teenen der bekende tokkè 's zouden worden meegevoerd. Hoewel 

 de namen der planten niet vermeld worden, is het feit volstrekt 

 niet onwaarschijnlijk, dat ook de tokko's eene rol spelen bij de 

 verspreiding van die talrijke planten, die hier tegen de boomen 

 en muren overal als het ware aangeplakt voorkomen. 



Hoe groot ook het getal der zaden zij dat op do zooeven vermelde 



