— 214 — 



Tn de koffiebes vinden wij de voornaamste der eigenschappen 

 bij elkaar, die bij de verspreiding der vleezige vruchten van 

 belang zijn. 



In de eerste plaats levert het vruchtvleesch een voedsel aan 

 vruchtenetende vogels en zoogdieren, ten tweede steekt de 

 schitterend roode kleur der rijpe bessen tegen het donkere groen 

 der bladeren af, en worden de vruchtetende dieren daardoor 

 op den buit opmerkzaam gemaakt. Ten derde is elk der zaden, 

 en dit is een belangrijk punt, door een wel dunnen maar toch 

 vrij taaien wand omgeven, en deze is als het ware om zijn gebrek 

 aan stevigheid te vergoeden van buiten slijmig en glad, zoodat 

 zij èn door het keelgat en door het darmkanaal zoowel van 

 vogels als van zoogdieren onveranderd doorglijdt. 



Twee zaken verdienen hierbij nog de aandacht; vooreerst 

 dat de roode kleur der bessen in normale gevallen eerst komt 

 als het zaad volkomen rijp is, tevens maakt eerst dan de wrange 

 smaak van het vruchtvleesch voor de aromatisch zoete plaats. 

 Het ontijdig weghalen der bessen, dat de verspreiding der plant 

 voor goed onmogelijk zou maken, wordt hierdoor voorkomen. 



In de tweede plaats wil ik er hier even op wijzen, waarop ik 

 nog later terug kom, dat niet de beide zaden gezamenlijk door 

 den hoornschil omgeven zijn, maar elk afzonderlijk ingehuld zijn. 

 Dit is een verschijnsel, dat men bij alle vleezige vruchten 

 aantreft ; zoo dikwijls deze meer zaden bevatten, en dit aantal 

 kan zeer aanzienlijk zijn, hebben deze elk hun eigen hard 

 omhulsel, dat hen bij de reis door het dierlijk darmkanaal 

 beschutten moet, en nooit vindt men talrijke zaden binnen een 

 enkelen steen. 



Op het bovengezegde zijn nu verscliillende tegenwerpingen 

 te maken, en wel bepaald zal men het bewijs verlangen, dat de 

 vruchten werkelijk door dieren gegeten worden, dat de zaden 

 daarbij hun kiemvermogen niet verliezen en dat de koffieboon 

 zich werkelijk verspreidt. Dit laatste betwijfelt trouwens niemand. 

 Het is genoeg bekend dat de inlandsche koffieplanters bij 

 voorkeur hun kweekbeddingen aanleggen met in het wild opge- 

 zamelde jonge planten. 



