— 296 — 



§ 2. Pilanct-bast. 



Pilang (Javaansch) of pellamj (Madureesch) is de inlandsche naam 

 van eene boomvormige, op Java veelvuldig wildgroeieude Acacia, 

 n. 1. van Acacia lencophloea, Willd., evenals de vorige boomsoort 

 behoorende tot de familie der Leguininosen. 



In de literatuur en in de voor mij toegankelijke officieele rap- 

 porten heb ik slechts weinig over pilan(j-h?i^i kunnen vinden, niet- 

 tegenstaande het mij voorkomt — op grond van hetgeen ik daarvan 

 in Midden-Java zag — dat juist de pilamj de boomsoort is, welke 

 op het oogenblik in de allereerste plaats de aandacht verdient, 

 waar het de vraag geldt om van Java reeds thans groote hoeveel- 

 heden looibast te verkrijgen. Sedert jaren worden in de djati- 

 bosschen der Residentiën Semarang, Soerakarta en Madioen jaarlijks 

 duizenden pikols pilang -hast verzameld ten dienste van de aldaar 

 werkzame leerlooierijen. 



Bij een door den houtvester Surie in 1891 genomen proef bleek, 

 dat het inzamelen en drogen van i>ilan</-ha,st in N.-O. Madioen per 

 120 pikol ongeveer op ƒ42. — te staan komt, dus op ongeveer 35 cent 

 per pikol (aan de spoorhalte ?). In datzelfde jaar werd door den 

 Resident van Madioen officieel gelast dat pilan(/-ha,st niet mocht 

 ingezameld worden zonder licentie van het hoofd van Bestuur. 



Voor zoover mij bekend, heeft er tot heden nooit eene openbare 

 uitbesteding voor het inzamelen van pikmg-ha.st plaats gehad. Toch 

 kan zulk eene aanbesteding dringend aanbevolen worden, evenzeer 

 als hot aanleggen van uitgebreide aanplantingen op gemakkelijk 

 toegankelijke plaatsen na gunstigen uitslag van een daartoe spe- 

 ciaal in te stellen onderzoek omtrent de handelswaarde van pilang- 

 bast als looimiddel. 



Een dergelijk onderzoek is tot dusver nog niet ingesteld. Dank 

 zij de mij welwillend toegezegde hulp van den Chef der TIl^ afdee- 

 ling van 's Lands Plantentuin, Dr. P. van Roraburgh hoop ik bin- 

 nenkort in staat te zijn een en ander over het looizuurgehalte 

 van ouden en jongen pilang-hsist mede te deelen. 



Hier zij er op gewezen, dat de pilang op dezelfde standplaatsen 

 groeit als de tanggoeli. Bij voorkeur vindt men hem in de djati- 

 wouden en in andere loofverliezende bosschen van de heeto laag- 

 landen van Midden- en Oost-Java. Inzonderheid zag ik zeer vele 

 en zeer groote pilang-hoomen in de bosschen nabij Soember-waroe 

 in N.-O. Besoeki en bij Saradan in N.-O. Madioen, zoomede in vele 



