— 401 — 



de Xella wa^^e rivieren lagen. De heer Cruwell moclit niet 

 genieten van het welslagen zijnor pogingen; niet lang na 

 zijne terugkomst op (Jeylon stierf liij aan malaria-koortsen, 

 die toen in hevige mate in de Xella wage vallei heersohten. 

 Reeds van uit Monrovia schreef de heer ('ruwtdl, dato 4 Nov. 

 1875, dat hij den indruk gekregen had, dat in g('iu)emde 

 streken van Ceylon, de Llbcrhi-koffie zou slagen : „for Liberia 

 has dry seasons for mouths duration. It is iiot a wet climate". 



Ue brieven van den heer (A'uwell gedurende zijne reis en 

 zijn verblijf te Monrovia geschreven, bevatten verreweg de 

 beste inlichtingen, ze zijn overwaard gelezen te worden. Een 

 paar zinsneden uit deze brieven zijn voor ons Java-planters 

 bijzonder belangrijk; de heer ( 'ruwel was ook met Java 

 bekend. In denzelfden brief van 4 Xov. '75, schreef hij 

 van uit Monrovia „Millions of acres fit for coffee, coffee only 

 ^grown in the low country, but this Monrovia soil is all 

 „volcanic. White weed hardly to be seen, and not injurious 

 „just as in Java." 



En verder dato 6 Xovember van hetzelfde jaar : But from 

 what I saw of the forinatioii of the country, observing its 

 shore from Cape Mount to ^[onrovia, the rocks at Cape Me- 

 surado, the swamps at the back of the shore traversed by 

 „tongues of terra firma withe lava stones, pumice stones and 

 „other indications 1 observed in Java and Italy, I said before 

 „I knew there was a vulcano in the country, the soil is 

 „volcanic, and its vegetation corresponding to laws ruling in 

 „soils of a vulcanic order." 



De geschiedenis van den invoer van de Liherin-kof/ie op 

 Java is allen lezers van dit tijdschrift bekend uit de voor- 

 dracht over deze koffie door den heer II. J. Wigman gehouden 

 op eene vergadering der Bataviasche Landbouw vereeniging 

 op 23 Juli 1890 en opgenomen in den eersten jaargang, vijfde 

 aflevering van Teysmannia. 



Slechts eens dus, voor zoover ik weet, kregen wij hier op 

 Java eene bezending planten direct uit Liberia. Is het niet 

 zeer jammer, dat het daarbij bleef en dat geconstateerd moet 



