— 417 — 



Ingevolge de gunstige beslissing der Kegeering op een des- 

 betreffend voorstel van den. Directeur van 's Lands Plantentuin. 

 werd daarom den ondergeteokende opgedragen de Residentiën Probo- 

 linggo en Pasoeroean te bezoeken tot het onderzoek der dadapziekte. 



Een kort verslag der reis zelve, van 16 Juli tot 18 Augustus 

 1892 ondernomen, aan den Directeur van 's Lands Plantentuin uit- 

 gebracht, komt voor in het jaarverslag dier inrichting over de 

 jaren 1891/92. 



Xa mijn terugkeer te Buitenzorg werd het verzamelde materiaal 

 aan een nauwkeurig mikroskopisch onderzoek onderworpen, en daai-- 

 uit bleek reeds zeer spoedig dat inderdaad de oorzaak der dadap- 

 ziekte in het district Batoe, zoowel als in de andere door mij 

 bezochte districten, dezelfde was als die in de afdeeling Kraksaiin, 

 hetgeen trouwens bij het onderzoek daar ter plaatse reeds meer 

 dan waarschijnlijk was geworden. 



Hoewel het verdere onderzoek naar de ziekte-oorzaak reeds vrij 

 ver gevorderd is, zoo is het toch niet zoover, dat het mij wenschelijk 

 voorkomt daaromtrent nu reeds in bijzonderheden te treden; het doel 

 van dit verslag is dan ook hoofdzakelijk eene beschrijving der uit- 

 wendige verschijnselen, van het voorkomen en van de verspreiding 

 der ziekte te geven, om deze zoodoende tot meer algemeene bekend- 

 heid te brengen. 



Daar vooral de kennis van de uitbreiding der ziekte van veel 

 belang is, en deze uitbreiding, zooals algemeen geconstateerd werd, 

 hoofdzakelijk in den West-mousson plaats heeft, terwijl zij in den 

 Oost-mousson tot stilstand komt, moest met de afsluiting van dit 

 rapport gewacht worden, totdat de berichten omtrent den stand 

 der ziekte, loopende tot het einde van den pas geeindigden West- 

 mousson, ontvangen waren, zoodat dus de koffie- verslagen over het 

 eerste kwartaal van dit jaar afgewacht moesten worden ; deze werden 

 einde Mei 11. alhier ontvangen. 



Alvorens echter tot de bespreking der dadapziekte over te gaan, 

 mag ik niet nalaten hier mijnen dank te betuigen voor de krach- 

 tige medewerking, die ik bij mijn onderzoek allerwege mocht onder- 

 vinden, zoowel van de zijde der besturende ambtenaren als ook 

 van particulieren. Yooral geldt dit echter den Assistent-Resident 

 van Kraksaan, den Heer C. J. de Jaager, die eene levendige be- 

 langstelling in het onderzoek stelde, en mij persoonlijk bij mijne 

 bezoeken aan de gouvernements-koffietuinen in zijne afdeeling verge- 



