— 425 — 



zelf staande ziektegevallen dacht, werd er evenwel verder Aveiuig acht 

 op geslagen. 



In het volgend jaar (1887) breidde de ziekte zich echter uit, en werd 

 iu dat jaar voor het eerst geconstateerd op het perceel zelf, in de na- 

 bijheid van de zuidelijke pelmolen (behoorende tot, en staande op 

 het perceel). Gaandeweg nam ook (Uiar de ziekte steeds in om- 

 vang toe, hoewel in het eerst zóó langzaam, dat zij den admini- 

 strateur geen de minste vrees inboezemde ; eerst toon gedurende 

 de vochtigere jaren 1889 en 1890 de ziekte zich snel begon 

 uit te breiden, werd men op het gevaar opmerkzaam. Zóó snel 

 ging die uitbreiding toen, dat op het einde van 1889 in het 

 midden van het perceel reeds alle dadapboomen dood waren, en 

 de koffie daar dus geheel zonder schaduw stond. 



Steeds verder greep nu gedurende 1890 en 1891 de ziekte om zich 

 heen, en tijdens mijn bezoek aan Ajer-dingin, in Juli 1892 , waren er 

 van het geheele perceel nog maar twee gedeelten overgebleven (één 

 aan de noordzijde, groot 13 bouw, en één aan de zuidzijde, groot 

 15 bouw) waar de dadap vrij goed in blad stond ; op het geheele 

 overige deel, dat dus eene uitgestrektheid had van 475 bouw, was 

 alle dadap bladerloos en dood, zoodat van een afstand gezien Ajer- 

 dingin geheel den aanblik van een winterlandschap aanbood. 



Op het zuidelijke deel van het perceel, groot ongeveer 100 bouw, 

 stond 9 maanden vóór mijn bezoek (dus in October 1891) de dadap 

 nog vol in blad, maar was tijdens mijn verblijf aldaar reeds geheel 

 dood, met uitzondering slechts van de aangehaalde 15 bouw, waar 

 ten minste nog eenige schaduw wa*. Vooral in het 2*^ kwartaal 

 van 1892 had de uitbreiding der ziekte zeer snel plaats gehad. 



Terwijl op Ajer-dingin zich de ziekte zoo snel uitbreidde, greep 

 zij ook verder om zich heen en tastte ook de gouvernements- 

 tuinen der afdeeling Gading aan en wel vooral de prachtige tuinen 

 die mede op de hellingen van het Jang-gebergte gelegen zijn. 



De koffie-kwartaalverslagen van den Controleur van Gading 

 vermelden omtrent het optreden en de uitbreiding dier ziekte in 

 de gouvernements-tuinen het volgende : 



1« kwartaal 1890. 



„Op het erfpachts perceel Ajer-dingin vertoont zich eene ziekte 

 in den dadap, die zich openbaart door het geheel bladerloos woorden 

 van de booraen. In de gouvernements-tuinen werd die ziekte 

 evenwel nog niet opgemerkt." 



