— 431 — 



De tij il van mijn bezoek aan Soekapoera (in hot midden van 

 den Oost-mousson ) was weinig gunstig om mij een overzicht te ver- 

 schaffen omtrent de hevigheid waarop de dadap-ziekte heerschte, 

 daar alle aangetaste boomen, die nog leefden, zich wederom hersteld 

 hadden. Dat tusschen Soekapoera (2500') en Xgadisari (5500'), 

 waar de weg herhaaldelijk tusschen zeer tiitgestrekte koffietuinon 

 voert, vele boomen een aanval der ziekte doorstaan hadden, was 

 echter zeer goed waar te nemen , maar het aantal doode boomen 

 was betrekkelijk zeer gering. 



In de onmiddellijke nabijheid van Soekapoera kwamen echter 

 eenige doode en afstervende boomen voor; het materiaal dat ik 

 van deze verzamelde , vertoonde wederom dezelfde karakteristieke 

 kenmerken als dat van Ajer-dingin en elders, zoodat men ook hier 

 zonder twijfel met dezelfde ziekte te doen heeft. 



Erfpaehts-pèrceelen vindt men in de afdeeling Probolinggo (waar- 

 toe dit district Tengger behoort) niet. 



Langs de hellingen van het Tengger-gebergte, aan de andere 

 zijde van Soekapoera , dus in de Residentie Pasoeroean, loopt de 

 weg van Tosari naar Poespa eveneens door een gordel van gou- 

 vernements-koffietuinen, die zich uitstrekt van eene hoogte van 

 ongeveer 2300' tot 6000'. 



In de dadapboomen, aldaar aanwezig, wai-en tijdens mijn bezoek 

 ook de gevolgen eener ziekte zichtbaar; vooral in de nabijheid 

 van Poespa, dus in de lagere gedeelten, waren vele boomen aan- 

 getast geweest, maar hadden zich nagenoeg alle weer hersteld. 



Voor dit district zal echter de dadap-ziekte niet van zóó groote 

 beteekenis zijn, als dit in andere het geval kan zijn, daar de 

 gouvernements-tuinen (uitsluitend monosoeko-tuinen) voor het 

 grootste deel aangelegd zijn in half gekapt oerwoud. Bij den aanleg 

 dezer tuinen werden dus slechts zooveel boomen geveld als noodig 

 was om de koffie te planten, terwijl de overige woudboomen 

 bleven staan om als schaduwboomen dienst te doen. Slechts hier 

 en daar, waar plaatselijk gebrek aan schaduw was, werd dadap 

 aangeplant te midden dier overblijvende boomen. 



Erfpachts-perceelen komen ook in dit district niet voor. 



