— 441 — 



begin van 1892. Zeer goed mogelijk is liet cohtcr, dat zij ook daar 

 reeds vroeger voorkwam, maar wegens de geringe verwoestingen, dio 

 zij aanrichtte, niet de aandacht trok, evenals in het begin van het 

 uitbreken der ziekte op Ajer-dingin geschiedde, terwijl het even 

 goed mogelijk, en zelfs waarschijnlijk is, dat zij zich ook nu reeds 

 op audere plaatsen dan de hier genoemde, voordoet, maar eveneens 

 in te geringe mate om de aandacht te trekken. Daarom is het zeer 

 gewenscht dat nauwkeurig op het al of niet voorkomen der ziekte 

 acht gegeven vpordt, ten einde tijdig de schadelijke gevolgen te voor- 

 komen, die het afsterven van den dadap zou kunnen veroorzaken. 



Het afsterven van tal van dadapboomen in de jaren 1886 on 1887 

 op een of een paar erfpachtsperceelen, gelegen op den Ardjoeno, 

 in het district Batoe, moet daarentegen hoogstwaarschijnlijk aan 

 „cultuurfouten" toegeschreven worden, zooals de Controleur van 

 Batoe in zijn rapport vermeldt, en zooals mij ook van andere zijde 

 medegedeeld werd. 



Uit de verslagen van het laatst verloopen kwartaal blijkt, dat 

 de ziekte zich nog steeds uitbreidt, maar dat dit vooral in de afdeo- 

 lingen Kraksaan en Malang geschiedt, hoewel in de laatste niet 

 op alle plaatsen even sterk. 



Het afsterven dor dadapboomen op zich zelve is echter niet het 

 ergste gevolg van het heerschen der hier besproken ziekte, daar 

 dat natuurlijk gelegen is in het gevaar, waaraan overigens goede 

 koffietuinen blootstaan, wanneer zij plotseling de beschutting der 

 schaduwboomcn missen moeten. 



Dit laatste bezwaar laat zich daarentegen gemakkelijker verhel- 

 pen dan de dadapziekte te bestrijden is, en wel, zooals voor de hand 

 ligt, door in tuinen waar de dadap afgestorven of door de ziekte 

 aangetast is, andere schaduwboomen te planten, welke niet aan die 

 ziekte lijden (en een andere boom, die wel aan dezelfde ziekte lijdt 

 als de dadap, is mij nog niet bekend). 



Op Ajer-dingin is men dan ook begonnen met Albizzla Moluc- 

 cana en A. stipidata {xengon) te planten, zoodra men het ernstige 

 der dadapziekte inzag, n.1. gedurende den West-mousson 1890/91, 

 en het gevolg daarvan is, dat in het midden van het perceel de 

 koffieboomen, nu (na ruim twee jaar) reeds eenige schaduw be- 

 ginnen te krijgen. De Alhizzla's groeien daar uitstekend op. 



