— 442 — 



Tegelijk met het planten der Alhizzia's, zijn do Heeren Hill ook 

 begonnen proeven te nemen met een paar voor Java nieuwe, uit 

 Engelsch-Indië aanbevolen, schaduwboomen, en wel met F ie us glome- 

 rata en Grevillea robusta. Dat deze beide meer voldoende resultaten 

 geven dan de Albizzia^s, hebben die, nog slechts sedert een paar 

 jaren ingestelde, proeven zeker nog niet aangetoond, integendeel 

 schijnen de verwachtingen, die men van die beide nieuwe boomen 

 koesterde, de uitkomsten overtroffen te hebben. 



Hoewel echter omtrent de waarde dier nieuwe schaduwboomen 

 nu nog geen definitief oordeel geveld kan worden, is het toch niet 

 geraden thans reeds met een meer algemeene aanplant van Ficus 

 en Grevillea te beginnen, alvorens de op Ajer-dingin aangeplante 

 boomen meerdere hoop op voldoend succes opgeleverd hebben. Dit 

 is te meer het geval, omdat van een wetenschappelijk standpunt 

 omtrent de vraag, welke de rol is, die de schaduwboom bij het leven 

 der koffie speelt, nog zoo goed als niets met zekerheid bekend 

 is, zoodat het dus in de allereerste plaats de uitkomsten der prak- 

 tijk zijn, die de keuze der schaduwboomen moeten doen bepalen, 

 zooals dit met genoemde Albizzia-soorten het geval geweest is. 



Het voorbeeld van den Heer Hill, om de doode dadap door Albizzia 

 en Senyon te vervangen, werd spoedig door den Assistent-Resident 

 van Kraksaan gevolgd, daar deze last gaf tot eene zoodanige ver- 

 vanging in de gouvernements-tuinen, en tevens om ook in den ver- 

 volge alléén die soorten als schaduwboomen aan te planten (koffie- 

 verslag over het 2^ kwartaal 1891). 



In zijn aangehaald rapport geeft de Controleur van Batoe even- 

 eens in overweging den dadap aldaar door andere schaduw-boomen 

 (in casu „de beste wildhoutsoorten") te doen vervangen, maar of 

 daarmede reeds aangevangen werd, is mij onbekend gebleven. 



IV. Vkrmoedelijke oohzaak der Dadap-ziekte. 



Bij do beschrijving, die bovon gegeven werd van de verschijn- 

 selen welke den zieken dadap kenmerken, werd uitsluitend op die 

 eigenschappen gelet, welke m(!t het bloote oog zichtbaar waren, en 

 waardoor het dus gemakkelijk was spoedig aan de wortels van 

 een dadapboom toe zien, of deze aan de hier besproken ziekte lijdt, 

 dan niet. 



