— 450 — 



de proef gesteld wordt, voor de stam te zien is, is die er eens, 

 dan groeien ze meestal snel in de hoogte. Het is juist het 

 vormen van het begin vun den stam, waarvooi' de palmen 

 zooveel tijd noodig hebben. Zij doen zulks door het vormen van 

 steeds grootere bladeren, die sehjjnbaar uit hetzelfde puntdiclit bij 

 den grond ontstaan, tot eindeljjk na vrij langen tijd het stammetje 

 den noodigen omvang bereikt heeft en forscher kan doorgroeien. 



Bij eenige palmen, zooals bij Sabal, Ceroxijlon, enz. geschiedt 

 de ontwikkeling van den stam op andere wijze, deze wordt 

 hier niet in de aarde gevormd. Zij blijven als jonge idantcn 

 boven de aarde kruipen met een z. g. wortelstok, terwijl het 

 ondereinde met talrijke w^orteltjes in den grond bevestigd is; dit 

 gaat zoo voort tot de kruipende stam den gewenschten omvang 

 heeft en de bladroset flink ontwikkeld is, dan eerst verheft 

 hij zich uit zijn kruipenden stand en groeit lijnrecht naar boven. 



De palmstammen worden onderscheiden in rottan of calamus- 

 stammen, de naam geeft de bedoeling duidelijk genoeg aan ; 

 deze soorten groeien het snelst ; daarop volgen de gladde zui- 

 len-stammen, zooals die van Plmuig^ Oreodora^ enz.; eindelijk 

 heeft men de z. g. bladnervige stammen, die zich vooral van 

 de eerstgenoemde onderscheiden door korte internodiën en 

 waarvan dikwijls het onderste deel van den bladsteel, nog lang 

 nadat het blad afgevallen is, bevestigd blijft. Een mooi voorbeeld 

 hiervan hebben we in den hier vrij veel aangeplanten Oliepalm, 

 Elaeis giiineënsis. Bij deze en bij nog eenige andere, doet 

 zich een verschijnsel voor, dat wel besproken mag worden. 

 Ziet men een jongen stam dezer palm, dan zitten er nog al 

 de overblijfselen van bladstelen avm, gewoonlijk groeien in de 

 oksels, die deze met den stam maken, een aantal varens, die zich 

 in den westmoesson krachtig ontwikkelen en eene eigenaardige 

 versiering opleveren. Wordt de stam ouder, dan verdw ijnen deze 

 bladstelen gedeeltelijk, de stam wordt kaal. Het vreemde van het 

 geval is echter; dat niet de oudste, de onderste, het eerste afvallen, 

 neen, het zijn de jongste, de bovenste, die het eerst verdwijnen. 

 Ik kan de reden van deze eigenaardige handelwijze niet bevroeden. 



W. 



