— 511 — 



Een nietig pitje in een pot met olie is de meest gewone xer- 

 licliting iu China, er worden echter buitengemeen veel kaarsen 

 gebruikt. In ieder geval, waar van een lantaren gebruikt wordt 

 gemaakt, zijn kaar.sen noodig. Dierlijke talk word in China hoogst 

 zelden voor het maken van kaarsen aangewend, men verkrijgt 

 echter een uitstekend surrogaat hiervoor van twee inheemsche 

 planten, Chuan- tzu en Ch'ishu. De eerste is de ook op Java 

 gekweekte StiUingia seb/fera, Karuinbi sehrang ; de zaden van 

 dezen boom werden gekookt en de talk, die bij deze bewerking 

 boven komt drijven, kan er gemakkelijk afgenomen worden. Ook 

 de zaden van den lakboom bevatten eene zelfstandigheid, die veel 

 op hijenwas gelijkt, welke laatste er ook dikwijls mede vervalscht 

 wordt. Het lak of vernis wordt van denzelfden boom verkregen 

 door insnijdingen in den stam. 



Het nadeel dezer plantaardige talk is, dat zij te zacht is en te 

 spoedig smelt: Stilling iu-taXk smelt reeds bij 95°/q F, de talk van 

 den lakboom smelt bij IO^/q hooger temperatuur. Het is daarom 

 noodig een harder omhulsel voor de kaarsen te maken, en hier- 

 voor komt de insecten-was uitstekend te stade, deze smelt eerst 

 bij 160°;'o. Het is een artikel, dat de voornaamste bron van welvaart 

 uitmaakte van de talrijke bevolking van de Chia-ting vlakte en 

 van de nog dieper landwaarts inliggende vallei van Chien-ch'ang. 



De witte was (Pê-la) wordt uitsluitend gewonnen iu het depar- 

 tement Chia-ting Tu, al wordt er ook uit andere streken wat 

 verkregen, deze is van inferieure kwaliteit. Met be wonder ings- 

 waardige scherpzinnigheid hebben de Chineezen bevonden, dat de 

 vermenigvuldiging van het insect en de productie der was, twee 

 zaken zijn, die zorgvuldig uit elkander gehouden moeten worden. 



De vrij ver van elkander verwijderde streken van Chien-ch'ang 

 en van Chia ting Tu verdeelen het werk en de voordeden er van. 

 In eerstgenoemde landstreek in de nabijheid der steden ]S"ing-Yauw 

 Tu en Hui-li Chow wordt de boom geplant, waarop de insecten 

 leven en eieren produceeren: het is een groenblijvende boom met groote 

 bladeren. Te Kew is uitgemaakt dat de boom in kwestie is Ligus- 

 trum lucidum Ait. 



Op het einde van April verlaten de bewoners van Chien-ch'ang 

 in groot aantal hunne woonplaats, om beladen met de kostbare 

 eieren van het insect langs stijle bergwegen naar Chia ting Tu te 

 gaan, eene stevige wandeling, waarover zij een veertien dagen doen. 



