— 530 — 



dezen gezellig; groeienden palm vindt men op Ceram, Djilolo 

 en de kleinere eilanden. Op Arabon vindt men hem zeldzaam 

 hier en daar in de tuinen geplant, meer bij Bagoeala en langs 

 de kust bij Hitoe. Op Celebes groeit hij vooral op de Oostkust, 

 en "westwaarts schijnt hij zich niet ver te verspreiden ; op Java 

 en Sumatra zoude hij volgens sommigen ontbreken. Oostwaarts 

 heeft hij eene verdere verspreiding, op de kust van JS^ieuw- 

 Guinea en ook nog op het eiland Yanicaro. Meer zuidwaarts 

 schijnt hij niet voor te komen ; op Timor b. v., dat met Yanicaro 

 ongeveer op dezelfde breedte gelegen is, vindt men hem niet. 



Yoor de bewoners van de Molukken en van Nieuw-Guinea 

 levert deze boom het voornaamste voedsel op, en de bijzon- 

 derheid, dat men daar nergens dit nuttige gewas door cultuur 

 tracht te vermeerderen, wijst voldoende aan, dat er eene groote 

 hoeveelheid van aanwezig moet zijn. Alleen op Ainbon wordt 

 de sago-boom aangeplant, en tot rijpheid gekomen, wordt hij 

 verkocht. Yan het oude loof wordt de bladsteel gebruikt tot 

 hec maken van omheiningen en ander bouwwerk en de bladeren 

 voor dakbedekking, terwijl uit de eenige voeten breede voet- 

 stukken lepels en bakken vervaardigd worden, welke laatste 

 gebruikt worden om het sap van den sagueer-palm op te vangen. 



Om in de behoefte aan sago te voorzien, vereenigen zich 

 onderscheiden Amboneesche familiën, brengen eeuig geld bijeen 

 en zenden een Inlandsch schip naar Ceram, waar aan de 

 kuststreken een ontzaglijk aantal sago-boomen voorkomen. De 

 even boven den wortel afgesneden stammen worden op de 

 plaats zelve in stukken van 5 a 6 voet lengte gedeeld, o ver langs 

 gekliefd, om het merg er met een scherp gemaakt stuk bamboe 

 uit te halen. De aldus uitgeholde boomstukken worden nu 

 als bakken gebezigd, waarin het merg onder bijvoeging van 

 water gestadig geroerd wordt; daardoor woi-dt liet meel van 

 de vezelige deelen gescheiden en door eene zeef, die aan de 

 eene zijde van den bak gehecht is, uitgeperst en opgenomen 

 in een anderen, daaronder geplaatsten, met water gevulden 

 bak, waarin het zuivere, witte meel op den bodem bezinkt. 

 Op nieuw met water afgewasschen, wordt het in breede bladeren 



