— 531 — 



* 



gewikkeld, die met rottan- of bamboe-strooken toegebonden woi'- 

 den. Dit is de nieuwe sago ; zij kan in dien staat eene maand lang 

 bewaard worden. Hieruit woi'den door de Amboneezen allerlei 

 soort lekkernijen bereid; het gedroogde en fijn gemaakte meel 

 wordt, onder gestadig roeren met water, tot brij gekookt, 

 waaraan zij uit verscli gekookte soep en in citroensap of ook 

 in azijn gelegde vruchten toevoegen en dan warm eten, ook 

 kleine schijfjes hiervan worden bew^aard en later koud genuttigd. 

 Uit hetzelfde meel rollen zij met de handen, onder bijvoeging 

 van water, korrels ter grootte van een korianderzaad, d.i. de 

 sago van den handel ; hiervan wordt slechts een klein gedeelte 

 uit de Molukken geëxporteerd. 



De boomen zijn vooi" sago-bereiding het best, waanneer zij 

 volwassen zijn maar nog geen bloemkol ven gemaakt hebben. 

 Komt de kolf te voorschijn, dan bezitten zij minder meel ; nog 

 minder goed is de boom met reeds ontwikkelde kolven, en 

 geheel ongeschikt wordt de boom met rijpe vruchten. 



Met deze door Blume er anderen medegedeelde bijzonderheden 

 kan de beschrijving van den heer de Steurs „over den sago- 

 boom in de Molukken", Tijdschrift van Ned. Indië 1846, bl. 

 867" vergeleken worden. 



Hij zegt: „de boom ontwikkelt zich in 10 a 15 jaren, de 

 rijpheid wordt door de beginnende bloemvorming bepaald. Dan 

 heeft hij eene waarde van / 5 tot / 8. — koper. Men hakt 

 den stam met een parang in stukken van een vadem lengte, 

 die midden door worden gespleten, waarbij men zorgt de stukken 

 bij loopend water te brengen. Om het meel er uit te krijgen 

 gebruiken de inlanders een eigenaardigen dissel, dat is een 

 stuk bamboe van 8 duim middellijn en 2 voet lengte, aan 

 het eene einde met een schuin gat doorboord, waarin een 

 tweede stuk bamboe bevestigd is als een beitel, aan den onderrand 

 scherp afgesneden. Tot het zuiveren der aldus verzamelde 

 sago gebruikt men een ander werktuig, satrani, bestaande uit 

 den hollen bladsteelvoet van het sagoblad, aan welks breed 

 einde met bamboezen pennetjes een zak, roenoet genaamd, 

 bevestigd is. Het meel gaat door den zak, terwijl de vezels 



