— 672 — 



genden morgen zonde worden aangewezen. De koelie heeft dan nog 

 geen gelegenheid gehad, de aangetaste planten, evenals 's ochtends 

 vroeg, bijtyds te verwijderen. 



Worden er dus in eene afdeeling meerdere kweekbedden 

 aangewezen als ziek zijnde, terwijl enkele tusschen liggende op het 

 eerste onderzoek gezond schijnen, dan mag men zulks gerust als 

 verdacht beschouwen. 



Meest zal men toch vinden, dat de ziekte zich van uit één cen- 

 trum langzaam verspreidt, het voorkomen van meerdere centra op 

 ééne afdeeling is na zeer wel mogelijk, maar wanneer er zoovele 

 plaatsen van besmetting voorkomen, behoort het tot de uitzonderingen, 

 wanneer deze niet in elkaar grijpen. 



Op de kweekbedden zelve kan de bibitziekte onder zeer acuten 

 vorm optreden, zoodat in één oogenblik het geheele bed is 

 verwoest, bij een meer gematigd optreden der ziekte vindt men 

 hier en daar over de kweekbedden verspreid meerdere zieke 

 planten van elkander door gezonde planten gescheiden. 



Hetzij men nu meerdere of slechts eene enkele geïnfecteerde 

 plaats aantreft op een kweekbed, deze is voldoende om het ge- 

 heele bed verder aan te tasten. Somtijds vreet de ziekte als 

 't ware in het verborgen vorder, tast alleen de onderbladeren aan, 

 terwijl het bovenblad er frisch en gezond uitziet, mestal echter 

 vertoonen, na korter of langer tijdsverloop, alle bladeren de typische 

 vlekken en verdere verschijnselen der bibitziekte. 



Van het eene kweekbed kan de ziekte gemakkelijk op een 

 nabijgelegen overgrijpen. In enkele gevallen viel het zeer duidelijk 

 waar te nemen, hoe eerst geleidelijk op een bed de ziekte 

 steeds meer en meer om zich heen had getast, ten slotte ook de 

 plantjes aan den rand van het kweekbed ziek waren geworden, 

 en nu over het voetpad, dat de bedden ouderling scheidde, verder 

 was gekropen en zich van af den rand in de naastbijgelegene 

 bedden begon te verspeiden. 



Het optreden der bibitziekte is aan geen bepaalden tijd van het 

 jaar gebonden, dat zij echter niet voortdurend in zulk eene mate 

 zich voordoet, dat het de aandacht trekt, hangt o. a. samen zoowel 

 met den gebruikelijken planttijd, als met de weersgesteldheid. 

 Over het algemeen begint men in Deli, begin Maart de tabak uit 

 te zaaien en gaat daarmede door, telkens nieuwe bedden aan- 

 leggend, tot zoolang er tabak wordt uitgeplant, en zelfs nog eenigen 



