-^ 675 — 



allo kweekbedden van ééne afdeeling kunnen somtijds in oen 

 nacht, van de mooiste zaadplantjes vergaan tot eene groene massa, 

 waarin men met moeite den volgenden morgen de jonge tabaks- 

 plantjes van den vorigen avond herkent. Zoo was het optreden 

 der bibitziekte nagenoeg algemeen in 1892. In 18915 deed de 

 ziekte zich niet in zulk een acuten vorm voor, wel werden ook 

 plantjes aangetast, van nagenoeg dezelfde grootte, maar in slechts 

 twee gevallen mocht ik een dergelijk snel verloop der ziekte 

 bijwonen. 



Gewoonlijk verloor het aangetaste blaadje zijn helder zacht 

 groene tint, schrompelde aan den rand in één, en viel dan, zoodra 

 de bladsteel werd aangetast, op den bodem neder. Na korten tijd 

 bleef er dan nog slechts een doorschijnend vliesje over, waaruit alle 

 kleur was verdwenen, ten slotte waren na enkele dagen de weekere 

 bladgedeelten geheel verteerd, en duidden nog slechts eenige vezels 

 (overgebleven van de sterkere hoofd- en zij -nerven) aan, waar 

 oorspronkelijk het blad was. 



Zijn de plantjes wat grooter en de bladeren van steviger bouw, dan 

 treedt de bibitziekte meer op in den vorm van geïsoleerde vlek- 

 ken. Deze vlekken troffen wij bij bladeren van de meest verschillende 

 grootte aan, zij kwamen voor op blad, dat nauwelijks enkele cen- 

 timeters lang was, zoowel als bij volkomen ontwikkelde bladeren van 

 eerste lengte. De ontwikkeling van het blad staat echter wel in 

 verband met de wijze van optreden der vlekken. Schijnt het 

 toch, dat het allerjongste blad, door zijn week en zacht weefsel, 

 een gunstigen voedingsbodem vormt voor de parasiet der bibit- 

 ziekte, zoodat zich daar de ziekte zelden binnen een vlek beperkt, 

 maar dra het geheele blad wordt aangetast ; bij de oudere bladeren 

 met meer resistent weefsel, moet de parasiet strijden tegen het 

 weerstandsvermogen van het blad, grooter, naarmate het blad ouder 

 is. Wij zien dan ook de vlekken bij jongere bladeren zich het snelst 

 uitbreiden, met de meest volledige uitputting van het aangetaste 

 bladgedeelte. 



In den beginne zijn de vlekken nog niet scherp omschreven, 

 maar doen deze zich voor als een donkergroen gekleurd eentrum 

 met onduidelijk uitloopende randen. Het hart der vlek droogt 

 later in en vormt op het jonge blad eene helder doorzichtige plok 

 door een donkergroenen rand omgeven, die de vlek van het ge- 

 zonde bladgedeelte scheidt. Bij grootere bladeren is het eerste 



