— H77 — 



dan iiiihij of even boven het gedeelte vau deu jeugdigen stengel, 

 waar deze uit den grond te voorschijn komt, een donkerloodkleurig 

 gedeelte, dat in den aanvang week en zacht, weldra tot een hard, 

 glanzig huidje opdroogt. 



Treedt deze vlek slechts over ecne geringe uitbreiding op, dan blijft 

 het plantje nog overeind staan, zoodra echter de vlek zich over den 

 geheelen omtrek van het steugeltje heeft verspreid, valt het plantje 

 om en rot geheel weg op de aangetaste plek; zelfs bij plantjes, die 

 reeds begin van houtvorming vertoonen, kan zulks nog voorkomen. 

 Op bovenbeschreven wijze treedt de bibitziekte op in de kweek- 

 bedden; bij reeds uitgeplante, gezonde individuen op het veld 

 kan de ziekte zich slechts voordoen onder den vorm der vlekken, 

 zooals wij die reeds vroeger beschreven als voorkomende op het 

 groote blad. Eene directe aantasting van andere organen is met 

 zekerheid nog niet aangetoond, wel treedt de bibitziekte ook bij 

 reeds meerdere voeten hooge planten op ouder een anderen vorm, 

 waarbij de stengel aan het ondereinde zwart wortlt gekleurd, en 

 de bast geheel weg rot, steeds heeft dan de infectie echter reeds 

 op de kweekbedden plaats gevonden en is door deu koelie geen 

 volmaakt gezond plantmateriaal gebruikt. 



Tot dusverre gingen wij in algemeene trekken de uitwendige 

 veranderingen na, die de bibitziekte te voorschijn roept, zien wij 

 nn wat het mikroskopisch onderzoek ons oplevert. 



Onderzoeken wij mikroskopisch een blaadje afkomstig van een 

 plantje, dat grijsgroen van kleur nog te klein is om duidelijk 

 geaccentueerde vlekken te vertoonen, dan vindt men buiten op 

 zoowel als in het bladweefsel verspreid eene vrij uitgebreide schim- 

 melvegetatie. Hier en daar ziet men door een huidmondje een 

 schimmeldraad naar binnendringen, om zich dan verder voornamelijk 

 in de ruimten tusschen de cellen opengelaten, (de intercellulaire 

 ruimten), te verspreiden. De bladgroenkorrels, die bij een gezond 

 blad de cellen opvullen, hebben haar heldere kleur verloren en zijn 

 nagenoeg geheel gedesorganiseerd. Behalve deze schimmeldraden, 

 die zich in vrij groote massa op en in de zieke blaadjes bevinden, 

 komen er nog hier en daar bacteries voor, meest een staafjes vorm, 

 die in kolonies bij één gelegen zijn op de epidermis en wellicht bij 

 de verdere desorganisatie ecne rol spelen. 



De schimmeldraden zijn vrij dik, ongeveer 5 a 6 mikron (1) en 



(1) Mikron, 0.001 mM. 



