— 681 — 



het oog bij do oudste on onderste bladen. Gaat men echter de 

 afgesneden tabaksplanten in de schuur na, dan zal men bij het 

 drogende blad hier en daar groote groene vlekken vinden, dikwerf 

 op hun oppervlakte kleverig en vochtig. Dit zijn dezelfde vlekken 

 als op het oude blad, echter nog in een jong stadium; door hare 

 kleur, die nog vy^einig van de normale bladkleur afwijkt, vielen zij 

 op het veld niet in 't oog. Zooals begrijpelijk is, zal het weefsel 

 van een groot blad meer resistentie bezitten dan dat van een 

 blaadje, nauwelijks enkele centimeters groot, de parasiet (i. c. de 

 schimmel) zal dus ook bij uitbreiding en vernietiging van het 

 weefsel langzamer te werk gaan. Eerst na geruimen tijd, wanneer 

 het blad nagenoeg rijp is, wordt de uitwerking duidelijk zichtbaar, 

 van daar dus dat schijnbaar alleen het onderste en oudste blad 

 wordt aangetast. 



Over vorm, voorkomen en verspreiding der vlekken spx'aken wij 

 reeds vroeger; hier zullen wij dus slechts nog nagaan, van welken 

 aard de veranderingen in het weefsel zijn. 



Wordt de opperhuid op zulk eene vlek voorzichtig verwijderd, 

 en bezien wij deze onder het mikroskoop, dan vinden wij op de bui- 

 tenzijde zoowel als binnen tegen de opperhuid aan talrijke schim- 

 meldraden verloopen. Hier en daar ziet men door een huidmondje 

 den schirameldraad zich naar binnen begev.en om zich verder te 

 verspreiden in het inwendige bladweefsel. 



Zoowel aan de onderzijde als aan den bovenkant van het blad 

 komen huidmondjes voor, aan beide zijden vindt dus de schimmel 

 gelegenheid in het inwendige door te dringen, eene directe perforatie 

 der opperhuid wordt hoogst zelden waargenomen. 



Neemt men ter onderzoek een stukje der opperhuid uit het 

 centrum van eene reeds oudere vlek, dan zal de geringe uitbreiding 

 van de schimmel daar ter plaatse opvallen, daarentegen vinden wij 

 dan andere organismen, waaronder, behalve enkele saprophytisclie 

 schimmelvormen, ook bacteries in eene slijmige massa tot colonies 

 vereenigd. 



De schimmeldraden hebben hier weder geheel hetzelfde uiterlijk 

 als vroeger reeds beschreven; behalve op de opperhuid, vinden wij 

 hen ook nog tusschen de cellen verspreid. De inhoud der cellen 

 in het bruiugekleurde gedeelte der vlek is grootendeels verdwenen, 

 of wel geheel gedesorganiseerd, opvallend zijn de groote opéén- 

 hoopingen van kristalgruis, uit oxaalzure kalk bestaande, in dit 



