— 693 — 



volgens allo waarschijulijklieid zal de parasiet elders op Java iu 

 de tabakverbouwende districten dezelfde verwoestingen aanrichten, 

 zij het dan ook op kleiner schaal, zoodat het tot dusverre nog niet 

 de aandacht trok. 



Uit voorgaand onderzoek is dus gebleken, dat wij lueenen de 

 oorzaak der bibitziekte te moeten vinden in het optreden van 

 eene parasitaire Phi/tophthora-soort. De aanwezigheid dezer parasiet 

 op zichzelve is niet voldoende om het schadelijk optreden in de 

 laatste jaren te verklaren, andere omstandigheden moeten daartoe 

 medewerken, en deze te leeren kennen is van het grootste gewicht. 

 "Wij kunnen naar de kennis dier omstandigheden de maatregelen 

 van bestrijding richten, zoodat als bestrijdingsmiddelen twee groote 

 categoriën zijn aangewezen, ten eerste die, welke de parasiet zelve 

 aantasten en ten tweede die, welke ingrijpen in de omstandigheden 

 gunstig voor het optreden van de parasiet. 



On^allekeurig doet zich bij deze beschouwingen de vraag voor, of 

 wellicht tengevolge der cultuur, de waard der parasiet, de tabaksplant, 

 ook in den loop der jaren vatbaarder is geworden, of wel zich 

 meer heeft geadopteerd aan de parasiet, en nu bij voortduring 

 een gunstiger voedingsbodem voor deze oplevert. Deze laatste 

 vragen kunnen echter hier niet uitvoeriger behandeld worden, en 

 zij er slechts op gewezen, dat de tabaksplant door zaad wordt ver- 

 menigvuldigd, dat bij de in Deli gevolgde wijze van zaadteling 

 er zekerlijk overvloedig gelegenheid bestaat tot kruising der indi- 

 viduen ondei'ling. Verder bestaat in Deli de gewoonte om het zaad 

 van de eene soort bodem te verwisselen met dat van anderen 

 bodem, wat met het vorige er zeker toe zal bij dragen om de plant 

 gedurende de jaren, die zij reeds te Deli werd gecultiveerd, te 

 versterken en meer bestand te doen zijn tegen wellicht ongunstige 

 factoren, hetzij in klimaat of in bodem gelegen. 



In Deli wordt bijna zonder uitzondering éénzelfde variëteit van 

 tabak geteeld, het is wellicht mogelijk, zelfs zeer waarschijnlijk, 

 dat er andere variëteiten bestaan, meer bestand tegen de bibitziekte, 

 zooals bij andere cultuurplanten de praktijk ons leerde. Bij de 

 tabakscultuur in Deli doet zich echter het eigenaardige voor, dat 

 juist de variëteit aldaar tot nu toe gekweekt, slechts voldoet aan 

 de eischen van een blad te produceereu geschikt voor dekblad. 



Wellicht levert het dus gevaar op nieuwe variëteiten in te 

 voeren zonder de noodigc voorzorgen, en is het beter na te gaan, 



