O R A T I O, 5 



tatis, tum vero magnam partem navigationi 

 et mercaturae. Huic favebat inprimis pa- 

 triae situs, quae undique mari circumdata 

 fluminibusque irrigata , incolis continuo op- 

 portunitatem dedit omnes illas tractandi ar- 

 tes, quae res nauticas spectant. Quo fac- 

 tum, ut illis jam temporibus Batavi terra- 

 rum orbem circumnavigarent , quum An- 

 glorum naves parce tantum et raro in mari- 

 bus viderentur; ut longinquas Indiae regio- 

 nes Hispanis eriperent sibique submitterent ; 

 colonias mitterent in omnes partes, et lon- 

 ge lateque per . orbem terrarum, cum auc- 

 toritate invalescerent , tum una cum fide fa- 

 mam acquirerent. 



Multum sane a florenti et fclicissima illa 

 patriae conditione differt hodiernus cjus sta- 

 tus. Hanc enim in eam habuerunt vim mag- 

 narura rcrum commutationes , quas Europa 

 per hos quinquaginta annos subiit , ut merca- 

 • tura idcntidem imminueretur et uberrimus ille 

 divitiarum et auctoritatis fons exaresceret; 

 imo, horribile dictu ! accidit, ut Bataviae no- 

 mcn inter gentcs , si longinquas Japoniae oras 

 cx.cipias , vix celcbraretur amplius. Et quam- 



vis 



