*6 



COMMENTATIO 



cis partes opportuno tempore agentes , unum alte- 

 rumve principem contumacem anathemate percutie- 

 bant , cujus ditionem , feu in fuam ipfi clientelam 

 committebant , feu faltem alteri, dummodo hic be- 

 neficii memorem fe praeberet , concedebant ; ita 

 nonnunquam hostem fibi timendum amoverunt (i). 

 Exemplo fit callida Paparum agendi ratio erga 

 Normannos, de quibus nobis jam agendum est. 



Normanni, Europae feptentrionalis colluvies , 

 multas regiones , maxime maritimas , piratarum 

 inftar, infestaverant (2). E Gallia" orientali itt 

 Italiam tranfierant (1017), cum Guimarus j Sa- 

 lernitanus princeps , a Saracenis obfesfus , Rub* 

 berti Guiscardi , Ducis Normannorum , auxilium 

 impiorasfet. Saracenis profligatis , Normanni , re-i 

 gionis amoenitate capti , in inferiorem Italiam ultro 

 procesferunt ; cum vero , fulminum papalium igna- 

 ri , Sancti Petri patrimonium invadere coepisfent, 

 a Papft primum excommunicati , postea ti abfoluti 

 funt conditione, ut , tributo promisfo (3), Papae 

 fe fubjicerent , ac , medht ItaliA relicta , in Cala- 

 briam Apuliamque , quibus potiri licebat, recede- 



rent. 



(1) Videatur istiusmodi agendi rationis exemplum in iis, 

 quae de Nicolao II. narravimus, hujus Commentationis Parte 

 prima, Capite III. §. 4. 



<a) Tant» rabie regiones hns aggrediebantur NormaHni, ut 

 diu post harum incolae precibus addere folerent: Domine! 

 libtrn 101 a furere Norvnfnmrtn^l 



(3) Tributura erat equus albus addit» exiguA pccuniae fummi. 



