THEOLOGICA. 41 



cerunt ut univerfa tandem occidentalis Europa de» 

 cretis Conciliorum ftatueret: „ Sanctam Romanam 

 et apostolicam fedem post Dominum Jefum caput 

 esfe omnium Ecclefiarum Dei " (1). Papae, tan- 

 tam auctoritatem nacti, omnibus eo facilius per- 

 fuaferunt extra Ecclefiam Romanam nullam esfe 

 falutem , ac fecundum illam omnes actiones esfe 

 inftituendas ; ita fenfim hujus Ecclefiae asfeclis 

 libertas cogitandi ac fentiendi fere ademta est; 

 charitatis, quae vinculum Christianorum omnium 

 esfe debebat, locum occupavit monarchia illa, cui 

 omnes fubjecti esfent, quamque centrum commune 

 haberent. Unitas ita Ecclefiae, quae doctrinam 

 fpectaverat , ad folam jam hierarchiae unitatem re- 

 ferri videbatur. Clerici , qui antea populi favorem 

 venati fuerant , hunc ne attendebant quidem ; lai- 

 corum auctoritati in EccleiH fenfim repugnabant, 

 et prir.cipum imperium in rebus facris, etfi minime 

 neglectum , certe clericorum imperio postponebatur. 

 Hierarchiae Romanae administri, rebus fuis lautis 

 profpicientes , crasfa, quae tunc grasfabatur, fuper- 

 ftitione abutebantur ; ritibus , ceremoniis ac die- 

 bus festis pietas abfolvebatur , atque in cultu hisce 

 referto omnes requiescebant (2). 



Or- 



(1) Sunt ipfa verba decreti a quatuor conciliis lati, feu 

 confirmati. Conf. Villcrs, Esfai fur la riforwtation d* i«- 

 thtr, pag. 388 et 389. 



(0 Conf. Giefeler, 1. c. ptg. ftoo— »15- 



