46 COMMENTATIO 



in gente Italft, Gallica et Germanic3 majori mi- 

 norive jure gaudentem attendere. 



Religio Christiana, quae, rite intellecta, optima 

 quaeque ftudia alit, quae hominum facultates ex- 

 plicat, nec finit esfe feros, male adhibita ad fu- 

 perflitionem et inde ad ignaviam Italos adduxe- 

 rat; omnes fere ibi dominationi [Pontificis Roma- 

 ni fervili ratione tunc fubjecti erant, quem fervum 

 fervorum Dei dicebant , fed fimul tanquam J. Christi 

 vicarium , et S" Petri fuccesforem inepte colebant. 

 Imperatoris Germanici in Italia ab Ottone I. inde 

 auctoritas, et, in ipfo S" Petri Patrimonio,, fac- 

 tio Thuscana, quae dicebatur (i), Hierarchiae 

 dominium quibusdam limitibus circumscribebant; 

 ceteroquin Papis in hdc regione via ad despotis* 

 mum late patebat. 



Hierarchiae Romanae auctoritas in GalM, me- 

 dio faec. XI, nulla fere fuisfet, fi Caroli, tem- 

 porura ratione habitft, vere Magni, fuccesfores 

 hujus vestigia presfisfent; corruebat vero ingens 

 illud, quod condiderat, imperium (800); tantae 

 fustinendae moli debilitas Ludovici pii (814) ejus- 

 que fuccesforum haud par erat. Verum enim vero 

 Papae fumma' auctoritate in hac regione nondum 

 pollebant ; Galli enim , memoria rite tenentes 



Pon- 



CO Conf. Planck, 1. c. II. Band, pag. 246 et 366 Teqq. 

 Factio liaec Thuscana , Guelphorum , quae Papis favebat , oppo» 

 fita, Gibtlinorum vulgo clicitur. 



