ii» COMMENTATIO 



fola ei non defuit , eique adhaerere perrexit. Un- 

 de historiographi bene muki effecerunt Mathildem 

 cum Hildebrando ftupri confuetudinem habuisfe, 

 quod tamen negarunt alii (i). Videtur autem co- 

 mitisfa e muliebri quddam fuperftitione coluisfe 

 Gregorium ; certe illa tunc jam vetula erat , et 

 fequentibus Papis aeque fuit addictisfima. 



Gregorius e castello S" Angeli, ubi ab Hen- 

 rico IV. obfesfus fuerat , Salernum reverfus , 

 brevi . post in hAc urbe fupremum obiit diem 

 (1085) (2), et dolendum lane est historicos, 

 de iis quae hac opportunitate dixerit , in varias 

 abire partes; ex his enim ipfius Hildebrandi de 

 fuis actionibus judicium accuratius cognoscere pos- 

 femus. Nonnulli inducunt Papam fupremo vitae 

 fpatio fatentem „ fe fuadente Diabolo contra hu- 

 „ manum genus odium et iram concitasfe" (3); 

 alii contra haec ejus ultima verba fuisfe dicunt: 

 „ dilexi justitiam et odi iniquitatem, propterea 

 „ morior in exilio " (4). Cuinam fententiae fides 



tri- 



(1) „ Apud omnes , fanum allquid fapienttt , luce clariat 

 ,; ctnfiabat falfa esfe , quae dicebantur^ ait Lambertu» 

 Schafn. ad annum 1077, inido. Cont. quae de eodem argu. 

 mento dicta funt hujus commentationis , Part. II , cap. I. §. 3. 



(2) Vid. Villers, 1 c. pag. 413; et Venema, 1. c. pag* 

 630. 



(3) Ita Sigebertus Gemblacensis in Chrauographid , 



ad an. 1085. 



(4) Sic C. Baronius, Annalium y Tora. XI. ad an. ioBs, 



pag. 



