no C M M E N T A T I 



tes vcstigiisque ejus incedentes , eandem caUidam 

 agendi rationem non fervarent. Sic certe nimis 

 imprtidenter egenmt Innocentius III. (iaoi) et Bo- 

 nifacius VIII. (1297) qui, infana fuperbia. exful- 

 tantes , excommunicatione , anathematibus inter- 

 dictisque tam crebro usi funt , ut hae poenae tan- 

 dem omni vi carerent. Hinc enim plus femel 

 factum est , ut Papis vires defecerint ad poenas , 

 quas minati erant, infligendas. Periit ita haee 

 Pontificum Romanorum fanctitatis notio , quam tan- 

 topere veneratae fuerant gentes, 



Gratias itaque Providentiae Divinae agamus, 

 quae et unum tantum Hildebrandum , tantis dotibus 

 praeditum papalique auctoritate ornatum , protulit , 

 et hujus viri pesfima confilia ita moderata cst , ut 

 quae ille contra genus humanum cogitaverat ma- 

 U » in bonam converterentur partem ; ex ipfo enim 

 auctoritatis abufu (1), alma lux libertatis (,1300), 

 reformationis ftudium (1500), et despotismi pa- 

 palis detrimentum (1800) tandcm orta ftint. 



Ha- 



(1) Hunc cujusquc immnnis tyrnnnidis neccsfariiiTri eflectum 

 rite animadvenit Robertsonius, dicensj „ There is an 

 „ ultimatt point of depresfion tts vjel as of e.xaltation , from 

 „ which kuman affairs natnrally return in a contrary pro- 

 ,, grefs, " Additque infra ,, ivhen abufes grow to a certain 

 upitch, the fociety mnst go to ruin, or must attcmpt to r$* 

 - form them" — Vid. \V. Robertson, „ A vicvj of the 

 „ flat; of Kncnpe , in „ Tht histtry «/Charles V.* Vol, I, 



fiect, 1. pag. 2:. 



