12 COMMENTATIO 



Tandem pacta quoque vim obligandi nacta funt, 

 quoties fcilicet alter contrahentium obligationi 

 fuae fatisfecisfet , unde contractus innominati. 

 Rudia enim hominum ingenia ignorant, uti dixi- 

 mus, vim voluntatis humanae, crescente vero hu- 

 manitate , magis eam perfpiciunt : quod enim incul- 

 torum Quiritium turba haud cepit , fagax ac phi- 

 lofophiae ftudio imbutus JCtus perfcrutatus est et 

 perfpexit. Et fic quidem factum ut T. Aristo, 

 vir acutisfimusCi) , pacta quaedam hactenus nuda, 

 ab una parte impleta, obligationem producere civi- 

 lem ftatuerit. Hujus rei testis nobis est Ulpianus 

 in 1. 7. §. a. fF. de pactis. „ Sed et fi in alium 

 contractum res non transeat, fubfit tamen caufa: 

 eleganter Aristo Celfo respondet esfe obligationem : 

 ut puta , dedi tibi rem , ut mihi aliam dares , dedi 

 ut aliquid facias : hoc c\jvxKXccy(j(.x i. e contractum 

 esfe, et hinc nasci civilem obligationem." Cum 

 vero innumeris modis pacta transeunt in contrac- 

 tum innominatum, cuique negotio propria actio 

 dari non potuit , fed data est generalis illa 

 actio , quae praefcriptis verbis vocatur. Ex his 

 vero introductis contractibus innominatis uber- 

 rimos percepit fructus jurisprudentia Romana, nam 

 nimis arcti fines juris quoad conventionum doctri- 

 nam magis extenfi funt , et pacta hactenus nuda , 



vim 



(1) De hoc viro Trajani aequali vid. Plinius L. I. Ep. 22. 

 et Pochier ad Pand, Tom.I. p. 29. ed. Bruxell. in 4". 



