32 COMMENTATIO 



tionis quam contrahit una pars , esfe id, quod alte- 

 ra dat, aut fe obiigat dare, aut periculum quod 

 fuscipit. In gratuitis vero caufa dicitur liberalitas 

 quam alter erga alterum exercere vult. Igitur cau- 

 fa est vel utriusque partis interesfe, vel una earum 

 liberalitas. Utrum caufa haec in conventione fit 

 expresfa an minus nil interest, nam valet donec 

 probatum fit, caufam non adesfe vel falfam esfe. 

 art. 1132. Si quidem caufa in inftrumento negotii 

 gesti expresfa est , valet haec obligatio , quamvis 

 debitor probaverit hanc non esfe veram caufam , 

 modo creditor aliam idoneam fubesfe doceat (1). 

 Conventio tamen valere videtur , donec probetur, 

 caufam non fubesfe; alii tamen contendunt cre- 

 ditorem nunc caufam aliunde probare debere; quae 

 quaestio est, de qua multum inter fe digladiari fo« 

 lent interpretes , quorum vero lites componere non 

 est hujus loci (a). Caufa vero illicita est quae le- 

 gibus atque bonis moribus est contraria, art. 1133. 

 Haec de caufa obligationis doctrina ab optimis 

 juris Gallici interpretibus recepta est , donec an- 

 te hoc trienniura a clarisfnno Ernst impugnata est, 

 qui ad quaestionem , an caufa obligationis requiii- 

 tum fit conventionis esfentiale, negando respon- 



det. 



O) Vid. Duranton , n°. 310. 1. 1. 



(c) Qui plura de iis vult adeant Durinton, 1. 1. n°. 307. 

 et Zacharia, 1. 1. Tora. 2. §. 335. et qui ab eo cicancur 

 ln nota 5. 



